گوتنەکا بەربەڵاڤا دناڤ مە کوردان دا هەی دبێژیت "هەی بە کورێ کەری بە"، کو پارە و سامان گرنگترن ژ چاوانیا بدەستڤەئینانا وان. بابەت ڤەکولینێ دکەت ل سەر وێ چەندێ کا چاوا پارە پتر ژ بهایێ خو دکەت و مرۆڤ پەنایێ دبتە بەر رێکێن شاش بۆ بدەستڤەئینانا وێ، و پرسیارێ دکەت ل سەر رۆلێ یاسا و شەریعەتێ د ڤێ چەندێ دا.

د ژیانا کومەلگەهـ و وەلاتی دا، یاسا و رێکخستنا وێ ستونا ئارامی و پێشکەفتنێ یە، پاراستنا ماف و ئازادیێن خەلکیە و دژەکێ یە بەرامبەر زۆرداریێ. یاسا باوەریێ ددەتە وەبەرهێنەران و رێک و رێبازان دیار دکەت بۆ چارەسەرکرنا ناکۆکیان ب رێکا دادگەهێ، نە ب رێکا تونداتیێ. ئارمانجا سەرەکی یا یاسایێ بریتیە ژ دانانا دادپەروەریێ و گرەنتیا پاراستنا گیان ومالێ هەولاتیان دکەت.

ئەڤ بابەتە ل سەر ئالۆزیا ژنان د جڤاکێن پارێزگاردا دئاخڤت، یێن دناڤبەرا چاڤەرێکرنێن جڤاکی یێن پاراستنا نامووسێ و داخوازێن نوو یێن ئازادی و کارکرنێ دا. دڤێت ژن بڕاستی وەک مرۆڤ بهێنە دیتن، نە وەک پرۆژەیەک بۆ مان و گەشەسەندنا سیستەمان، و پرسیارێ ل سەر بهایێ ڕاستەقینە یێ ژنان دکەت.

من نانووسم بۆ شێعر، بەڵکو بۆ ئەوەی دەنگە نێژراوەکان هەناسە بدەن. کوردستان بیرەوەرییەکی دوورە کە لە خوێندا دەژی، وەک دایکێک چاوەڕێی منداڵەکەی دەکات. لە دیاربەکر، مەهاباد، عەفرین، سلێمانی و هەڵەبجە، مێژووی ئازار و خەونی ئازادی دەژی، لە ترسی لەبیرچوونەوەی ئەم هەموو یادانە.

زارۆكه‌كێ 10 سالى په‌رتووكه‌كا وێرانكرى ب ترسه‌كا مه‌زن ڤه‌ دزڤڕينته‌ په‌رتووكخانێ. ده‌يكا وى يا نه‌خوينده‌ڤان ب گرانى لێ دزڤڕينته‌ڤه‌، ئه‌ڤ چيرۆكه‌ ڕه‌نگڤه‌دانا شه‌ڕێ بێده‌نگێ نه‌زانينێ يه‌.

ئەڤ تێکستە هۆزانەکا تژی حەسرەت و وێنەگرتنەکا دەروونی یا کوورە بۆ کەسایەتیەکێ "عاشق و غەریب" کو خەمێن خۆ د پشت پەردەیا دێمەکێ جوان و بێدەنگ دا ڤەدشێریت (خۆڤەدزیت). هۆزانڤانی ب کارامەیی وێنەیێن جڤاکی و تراژیدی تێکەڵ کرینە:

فێربوونا زمانەکێ نووی بتنێ بۆ گەهاندنێ یێ ب مفا نینە، بەلکو گەلەک مفا بۆ مێشکی ژی هەنە، وەک باشترکرنا بیردانکێ و چارەسەرکرنا ئاریشان. زارۆک و مەزن دشێن فێرببن، و ئەڤە دەرگەهان ل پێشیا خواندنێ، کار و گەشتوگۆزارێ ڤەدکەت، و پرەکا ب هێزە بۆ هزر و مێشکی.

ژمێریاری بنه‌مایه‌كێ گرنگێ ئابوورییه‌، ئارمانجا وێ تۆماركرن و راپۆرتكرنا مامه‌ڵه‌ دارایییه‌كانه‌. ئه‌ڤ بابه‌ته‌ جۆرێن به‌ندێن ژمێریاریێ وه‌كی دارایی، ده‌ین، سه‌رمایه‌، هاتن و تێچوون روون دكه‌ت، و گرنگیا وان بۆ ده‌رخستنا دۆخا دارایی و بڕیاردانێ ده‌ردێخیت.

پرسا ئافرەت و ڕاگەهاندن د جڤاکێ کوردی دا بابەتەکێ فرە ڕەهەندە. ئافرەت ل سەر سۆشیال میدیایێ ڕووبەڕووی هێرش و دیتنێن کرێت دبن ژبەر گشتاندنا ڕەفتارێن نەشیاو و هزرکرنا کەڤن. پێدڤییە گۆهرینەکا فەرهەنگی و پەروەردەیی بۆ ڕێزگرتنا ئافرەتێ ل جیهانا دیجیتاڵی.

ئەنترنێت دەرگەهێن نووی یێن ئابووری و بازرگانی ڤەکریە، کو خەلک دشێن ل مالێن خۆ ب رێکا پرۆگرامینگ، فۆرێکس و کارێ ئازاد پارەی بدەستڤەبینن. گەنجێن کورد ژی مفادار بوینە، لێ پێدڤیە ئاگەهداربن ژ فێلبازی و سەردابرنێ بۆ پاراستنا زانیاریێن خۆ.

چارەسەریا کۆمەڵ (Group Therapy) پرۆسەکا دەروونی یا زانستی یە دبن سەرپەرشتیا بسپۆڕەکی دا بۆ فێرکرنا تەکنیکان و گۆڕینا ڕەفتارێن خراب ب ڕێکا مفاوەرگرتنێ ژ ئەزموون و دینامیکیا کۆمەکا بچووک، کو جودایە ژ کۆمێن پشتەڤانیێ یێن ساده‌ و نه‌بسپۆڕ.

هۆرمۆن، ئەندازیارێن ڕاستەقینە یێن هەست و تەندروستیا مرۆڤی نە. ڤان پەیامبەرێن کیمیایی یێن کۆئەندامێ ڕژێنێن کوێر دەرددەن، ڕۆڵەکێ سەرەکی دگێڕن د کۆنترۆلکرنا هەست و ڕەفتارێن مە یێن دەروونی و جەستەیی دا. ناسکرنا وان دەرگەهەکی بۆ تێگەهشتنا ژیانا مە ڤەدکەت.

دیتنەکا پێزانینی ل سەر درێژترین ناڤێ پزیشکی د جیهانێ دا (Silicosis)، کو تیشکێ دئێخیتە سەر چەوانیا زیان گەیاندنا تۆزا سلیلکا ب سیهان ب شێوەیەکێ بەردەوام و ڕێکارێن پێدڤی بۆ خۆپاراستنێ.