گوتار

تتناول هذه المقالة الصوم والتصوف في الديانة الإيزيدية، مع التركيز على "الأربعينية" الصيفية والشتوية وعلاقتها بحركة الكواكب والانقلابات الفلكية. كما تستعرض تقسيم السنة الشمسية الإيزيدية وطريقة تقليدية للتنبؤ بالطقس.

د فەرهەنگا گەلان دا، ئارامی مەزنترین شانازییە و ژ خوارن و ڤەخوارنێ گرنگترە. ئەڤ ئارامییە بەرهەمێ قوربانیدانێن بێ وێنەیە و قەرزەکێ گرانێ شەهیدانە. پاراستنا وێ ئەرکێ هەمی هاوڵاتییانە، چونکی ئارامی سیبەرا پاشەڕۆژا گەشە.

د پرۆسەیێن ئاشتیێ دا، گەنج و ژن دوو کۆڵەکەیێن سەرەکی نە. گەنج وزەیا گۆڕانکاریێ و داهێنانێ دئینن، و ژن ئەندازیارێن ڕاستەقینە یێن سەقامگیریا جڤاکی نە. پشکداریا وان بۆ ئاشتییەکا بەردەوام و دادپەروەر زۆر گرنگە، و پێدڤییە بەربەستێن بەردەم وان بهێنە ڕاکرن.

دیرۆکا مرۆڤایەتیێ یا تژییە ژ جەنگێ دێرین یێ دژی فەلسەفێ. ئەڤ ترسە ژ ناخ و خودیکا هزرێن خۆ دهێت، کو مرۆڤ حەز دکەت د دەڤەرا ئارامیێ دا بژیت. دەسەڵاتێن کەڤنەپەرست و سیستەمێ پەروەردەیێ یێ مۆدێرن ژی ڕۆلەکێ سەرەکی د ڤێ ترسێ دا دبینن. فەلسەفە چەکەکە بۆ هشیاریێ و ڕزگاربوونا ژ نەزانینێ.

هێزا بەردەوامبوونێ کلیلا سەرکەفتنێ یە. ڕێکا سەرکەفتنێ پڕە ژ ئاستەنگیان، لێ ب بەردەوامبوونێ دێ گەهیە ئارمانجێن خۆ و دێ فێری گەلەک تشتان بی. چ جاران دەست ژ خەونێن خۆ نەبەردە، چونکی سەرکەفتن بۆ وان کەسانە یێن بەردەوامی دایە ڕێکا خۆ.

Yekîtiya Kurdan ne projeyeke siyasî ya teng e, belkî lihevhatineke civakî ya berfireh e ku hişa hevpar, îrade û paşeroja gelê Kurd nîşan dide. Pêdiviyeke stratejîk e ku li ser bingehek demokratîk û sazûmanî were avakirin, cudahiyan biparêze û berjewendiyên neteweyî esas bigire.

ژیان ب هه‌بوونا ئافرەتێ به‌رده‌وام بویه‌ و ئافرەت بنگه‌هه‌كێ مه‌زنه‌. ئافرەتا كورد ڕۆله‌كێ مه‌زن د هه‌می بواران دا گێڕایه‌، ژ سیاسه‌ت و جڤاكی بگره‌ هه‌تا دۆزا نه‌ته‌وه‌یی، و مل ب ملێ پێشمه‌رگه‌ی خه‌بات كریه‌. ئه‌ڤ بابه‌ته‌ گرێدانا ژیان و ئافرەتێ دگه‌هینیت.

سەرەدانا توم باراک بۆ هەولێرێ و کۆمبوونێن وی دگەل سەرۆک بارزانی، نێچیرڤان بارزانی و مەزلوم عەبدی، پەیامێن ستراتیژی یێن گرنگ ل پشت خۆ حەشار داینە. ئەڤ هاتنە د کاتەکێ هەستیار دا دهێت و ئاماژێ ب قۆناغەکا نوو یا دارشتنا هاوسەنگیا هێزێ ل عیراق و سووریا ددەت، دگەل جەختکرن ل سەر پێگەیێ هەولێرێ وەک سەنتەرەکێ بڕیاردانێ.

گەنجەک دا ژ بابێ خۆ یێ نەخۆش فێری زانستێ گەندەلییێ ببیت. بابێ وی ١٦ شیرەتان ددەتە وی لسەر چەوا دێ د گەندەلییێ دا سەرکەڤیت، ژ هەڤکاریێ و یاسایێ هەتا پارڤەکرنا قازانجان و ڕوخسارێ گشتی و ژناڤبرنا بەلگەنامان.

پلۆرالیزم چەمکەکێ گرنگە بۆ دروستکرنا فەلسەفەیەکا نوو و کەلتوورەکێ فرەرەنگ. ئەڤ چەمکە تاکە کەسى هانددەت بۆ خواندنێن جودا یێن ژیانێ و پەیوەندى ب هزرکرنا فرەجۆر و میتۆدێن مرۆڤى ڤە هەیە. د جیهانەکا فرەسیستەم دا، تێگەهشتنا پلۆرالیزمێ بنەمایەکە بۆ چارەسەرکرنا ئالۆزیان و گەهشتن ب ژیانەکا باشتر.

گوتنەکا بەربەڵاڤا دناڤ مە کوردان دا هەی دبێژیت "هەی بە کورێ کەری بە"، کو پارە و سامان گرنگترن ژ چاوانیا بدەستڤەئینانا وان. بابەت ڤەکولینێ دکەت ل سەر وێ چەندێ کا چاوا پارە پتر ژ بهایێ خو دکەت و مرۆڤ پەنایێ دبتە بەر رێکێن شاش بۆ بدەستڤەئینانا وێ، و پرسیارێ دکەت ل سەر رۆلێ یاسا و شەریعەتێ د ڤێ چەندێ دا.