#0275

عیسێ دەلا

Kurd Diaspora Kurd Diaspora 14 Sep 2026 · 3 دقائق للقراءة · 62 مشاهدة
عیسێ دەلا

شارستانی ل ئامێدیێ و بەهدینان: عیسێ دەلا و میرێن میرگەهێ

پەیڤ: ئەدیب چەلکی | ئاواز و سترین: حەسەن شەریف (٢٢.١٢.٢٠٢٢)

دەستپێک

شارستانی ل ئامێدیێ، سولتان حسێن بنگەهـ دانان
ئاڤاکرن منارە و برج، خاندنگەهـ و پر و ئەیوان
خەملاندن ئاکرێ و زاخۆ، دگەل دهۆکا داسنیان
حەمیدی ب شیعرێن کوردی، عیسێ دەلا پەند و عیرفان

بەراهی

بەهدینان دیرۆک دێرینێ
میرگەهـ ل ١٣ێ زایینێ
ئامێدیێ وارێ میدیان
قوبا زانکۆ یا زانینێ

ئەرزێ و بامەڕنێ و چەلکی
سێ کەلهێن مەتینی و لینکی
پارێزڤانێن پایتەختی بوون
هەردوو سپنە تا سەرسنکی

بەندا ١ێ

عیسێ دەلا باخچێ گۆلان
مێڤانێ ناڤ هەموو دلان
وەزیرێ میرێ بەهدینان
تاجا سەرێ تەڤ عاقلان

سەربەند

هۆستایێ ئاش و پڕان بوو
بۆ میر بەهرام وەک بران بوو
ژ دەلاڤا ژێریا گێرگاش
ل مالا شێخێ چرا بوو

سێ جهـ عیسێ سپارتن میری
بوون هێزەک خورتا لەشکری
دەشتازێ یە و بەرێگارێ
نهێلێ کانیا هونەری

بەندا ٢ێ

ژ خەو ڕابوو ل سویلاڤێ
دیت خەنجەرا ل هنداڤێ
میر گۆت: چ بوو؟ گۆت: میرم چوو!
عیسێ بارکر هەر وێ گاڤێ

عیسێ دوورکەفت، خۆ جوداکر
ل دۆر زاخۆ خۆ ونداکر
میر ب ژیری ل پەی گەڕیا
گیسکێ عیسێ، عیس پەیداکر

بەندا ٣ێ

ل سەرێ دیوانا میری
هەبوو باگوڕدانەک زێڕی
میری گۆت: ما تشتەک هەیە
چێتر بیت ژ ڤی گەوهەری؟

بەندا ٤ێ

عیسێ گۆت: تاڤیەک بارانێ
ل ناڤ نیسانێ و گولانێ
ژ وی گەوهەری چێترە
بهێت ل دەشتا دوبانێ
بباریت ل کوردستانێ


پەراوێز و تێبینیێن مێژوویی و وێژەیی (نڤیسەر: ئەدیب چەلکی)

کێشا هەلبەستێ:

بەراهیا ڤێ هەلبەستێ (چارینا ئێکێ) لسەر کێشا فۆلکلۆری یا (٨ + ٨ = ١٦) بڕگەیی هاتیە چێکرن؛ پشکا مایی یا هەلبەستێ ل سەر کێشا فۆلکلۆری یا (٤ + ٤ = ٨) بڕگەیی هاتیە دانان.

کەسایەتی و جهێن مێژوویی:

  • سولتان حوسێن وەلی: میرێ میرگەها بەهدینان بوو ل ساڵێن (١٥٣٣ – ١٥٧٣ ز). وی بنگەهێن شارستانیەتێ ل ئامێدیێ و گشت دەڤەرا بەهدینان دانان. ژ دیارترین شوینوارێن وی: قوتابخانا قوبەهان (قوباد)، دەرگەهـ و منارا کەلها ئامێدیێ، و پرّا دەلال (پڕا کەلیا) ل زاخۆ.
  • حەمیدی: (ل ساڵا ١٥١٠ێ ژدایکبوویە)، ئێکەمین شاعیرێ کلاسیکە کو ب شێوەزارێ کوردییا باکوور (کرمانجی/بادینی) شیعر ل ئامێدیێ هۆناندی.
  • بەهرام پاشایێ مەزن: ئێک ژ ناڤدارترین میرێن دەستهەڵاتدارێن میرگەها بەهدینان بوو ل ساڵێن (١٧١٤ – ١٧٦٨ ز).
  • عیسێ دەلا: شێورمەند، دانافەر و وەزیرێ لێهاتی یێ بەهرام پاشایێ مەزن بوو. ب ئەسڵ خەلکێ بەرێگارێ یە (کاڤلەگوندێ دەلاڤە) ل ناڤبەرا گوندێن گێرگاش و مەهیدێ ل سەر دەڤەرا سپنەی، بەرامبەر گوندێ گوهەرز.

دۆکیومێنتکرنا مەیدانی و دەڤەکی:

دیدار دگەل عەبدولڕەحمان سلێمان محەمەد عەلی باگێری ل ٢٤.١١.٢٠٢٣ێ هاتیە ئەنجامدان. ل هەمان ڕۆژ دگەل وی و کاک جیهادی سەرەدانا دەڤەرا سپنێ ڕۆژهەلات (ژ لایێ گوهەرزێ ڤە) هاتیە کرن. ل دویڤ گۆتنا عەبدولڕەحمانی ژ خالێ وی (تەتەر ئیبراهیم تەتەر) و مامێ وی (عادل حەسەن حەیدەر دێرکی)، عیسێ دەلا خەلکێ دەلاڤەیە و سەر ب بنەماڵا «شێخێ» یە (کو کاک جیهاد ژ نەوەیێن وی بنەماڵەیێ یە). مێژوویا ڤەگوهاستنا بنەماڵێ: ژ دەلاڤە بەرەڤ خەلفۆ، پاشان گێرگاش و سپیندارێ بوویە. هەروەسا هاتیە گۆتن کو عیسێ دەلا ل «زێوکا محەمەدێ یاسینی» کۆچا دووماهیێ کریە و گۆڕێ وی نەدیارە. هەروەسا ئەیوب برجیڤانی ژی پشتڕاستیا هەمان بۆچوونێ دکەت پشتی دیدارەکێ ل پاییزا ساڵا ٢٠٢٣ێ.

شارك هذا المقال الرقم المرجعي: #0275
 X Facebook LinkedIn WhatsApp Telegram Reddit Pinterest Email

تعليقات (0)

لا توجد تعليقات بعد