Kurd Diaspora
بھایێ ژنێ و كاكلكا ھەڤژینیێ
ژن یان ئافرەت ئەو ئافراندییا خودایە، كو خودان كەساتیيەكا جیاوازە ژ لایێ ھەست و ھزر و ڕەفتاران ڤە، لەورا یا پێدڤی ب سەرەدەرییەكا نەرم و دلسوزە. ھەڤژینی ئەو پروسەیا بەردەوامه د ژیانێ دا، كو د قوناغێن خۆش و نەخۆش دا و د ھەموو كاودانێن ژیانێ دا پێدڤييه ههڤژين د ئێگرتی بن و وەفادارب د گەل ڤێ پرۆسهيێ، چونكی ئەڤ پرۆسەيه.. وەك گولەكێ یە، پێدڤيیە ڕۆژانە گرنگيێ و چاڤدانێ پێ بدەی، ژبهركو پێدڤى ب نویاتیێ ھەیە ژلایێ ھەردوو ڕەگەزان ڤە. ئهگهر ئهڤ گوله نههێته ئاڤدان و گهشه نهكهت، دێ ژ ناڤچيت، ههر ب ههمان شێوه ژی ئهگهر ژن ژلايێ زهلاميڤه گرنگى پێ نههێتهدان دێ ژناڤچيت و دبيت ببيته ئهگهرێ ژ ناڤچوونا ئهڤێ پرۆسهيێ.
سەپاندنا ھزرێن خەلەت و نەرینیا جڤاكی
دەمێ ئەڤ پرۆسەيه ژ ناڤ دچيت و ژن ببيته ئێك لا و ژ زهلامى بهێته دویركرن و جوداببيت، دبيت جڤاك ب چاڤهكى كێماسيێ بهرێ خۆ بدهنه ئهڤێ ژنێ. پرسيار ل ڤێڕێ ئهوه كو ئهرێ بۆچی جڤاك چاڤێ كێماسی تەماشەی ژنا جودا یا بەردای دكەت؟ بۆ بهرسڤدانا ئهڤێ پرسيارێ ژى ب ديتنا من گەلەك فاكتەرێن نەرینی ههنه كو ببنه ئەگەر ب چاڤێ كێماسی تەماشەی ژنێ بكەت، ژ وان ژی ھزرو بیرێن خەلەت دەربارەی ژنێ: ژنا بەردای یا خرابە بكێر ناھیت؛ یا دگەل كەسێ ئیكێ نەشیا مینت، نەشێت گەل يێ ژى دووێ مینت؛ ژن نەشێت خۆ بخودان بكەت بێ كەسێ دووێ; ژن شەرەڤە؛ ژن ب تنێ خۆشی و حەز و لەشە؛ ژن ئامێرەیە بۆ زاڕۆكان.
ئامادەبوونا دروست بەری دەستپێكرنا پرۆسێ
ئەڤ ھزروبێرین خەلەت و نەرینی سەر ژنێ دهێنه سهپاندن، ھەر چەندە ئەگەر ئەم تەماشەی كاكلكا بابەتی بكەین بەروڤاژیە، كو كۆمەكا ئاریشە و گرفتێن دی بخۆڤە دگریت، ژ وانا ژی: (لایەنێ دەروونی، لایەنێ ساخلەمی، لایەنێ ھەست و سوزا) پێدڤیە بەرچاڤ وەربگرین بەری بچینة د ھەر قۆناخەكا نوی یا ژیانێ دا، داكو تووشى چ گرفتان نهبين. كهواته بەری بچینە د ئهڤێ پروسێ دا، پێدڤیە ئەم ئامادەبین ژ لایێ دەروونی و ساخلەمی و ئابوری و ..هتد، ژبەركو دەمێ ژنێ ئەڤ ھەرسێ لایەنە باش كرن دێ شێت ژیانەكا ساخلەمتر بۆ خێزانا خۆ دابین كەت. لێ بهروڤاژى دبيت بگههيته ئهگهرێ ژناڤچوونا خێزانێ و جودابوونێ، ل ڤێري دياردبيت كو نە مەرجە چ ژنا ھاتە بەردان كەواتە خرابە جاران ژێك جودابوونا ھەردوو لایان باشترە ژ مانا وان پێكڤە.
گرنگییا ئەركێن ھەڤپشك و پاراستنا ڕێزێ
ئەگەر ھەڤبەشێ ژیانێ دگەل ژنێ دا نهشيا ئاراميێ، باوەريێ، حەزژێكرنێ، ڕێزگرتنێ، خەرجكرن، ھەستێن خۆش، گرنگیپێدان ب بەرپرسیارەتی، قبول كرن، دان و ستاندن، ....ھتد. دابينبکهت و پێشكێشی ژنێ نەكرن وەك ئەرك سەر ملێن زەلامی، و زهلام ب ئەركێ خۆ ڕانەبیت كا چ دكەت گەل ژنێ و ئەگەر نەشیت ژیانا وێ باشتر و خۆشتر لێ بكەت ژ وێ ژیانا بەری نھا يا ژنێ، و ئەگەر نەیێ ئامادەبیت ب بەرپرسیارەتیا خێزانێ و زارۆكان، چ جوانی و خۆشی د پروسێ دا نامینت.
دوو جۆرێن ژێكڤەبوونا ھەڤژینیێ د جڤاكی دا
ب ئهڤێ باوهرێ ئهم دبينن كو دوو جۆرێن ژێكڤهبوونێ ههنه: جۆرێ ئێک، ژن و زەلام پێكڤە دژین، لێ چ دانوستاندن ڤیان حەزژێكرن د ناڤبەرا وان دا نینە، ب تنێ د خانیەكی ڤە دژین و خارن ڤەخارن و زارۆكان ڕێڤەبەن. ئەڤە بەربەلاڤ ترین جۆرە د نھا دا مشەبووی، ئەڤ خێزانە ھەڤژینە ژبلی خۆ، زارۆكێن خۆ ژی دكەنە قوربانی ڤێ پروسێ، وەسا خێزان و جڤاك و زارۆك ژی د ھەرفریت و توشی گەلەك گرفتێن دلداری و جڤاكی بیت.
جۆرێ دوو، دوو ھەڤژین د ئیك ماڵ دا ناژین، لێ سەر لاپەری ھەڤژینن، ئەڤە پتر ئوروپا ھەیە، لێ ناڤ جڤاكێ مەژی ئەڤ چەندا يا ھەی، كو ههنه ههڤژينن لێ د خانیەكی ڤە ناژین و جار جار ئیك دوو دبینن و زاروك شێت دایك بابێن خۆ بینت. ئەڤێ ژی ئەرینی و نەرینی خۆ ھەین، كو باشيێن وێ ئهوه ئەگەر ھەردوو لایەن بزانن ژیكڤەبوونا وان باشترە ژ مانا وان و زیانێ ناگەھینه خۆ و زارۆكێن خۆ. لێ نەرینیا وێ ھەردوو لایەن ھەست شكەستنێ دكەن و كەس پێ قوربان دبن، و ساراتی و جاران كەرب ژی كەڤیتە د ناڤبەرا وان دا دەمێ ئیك ژ وان لایەنهيان ھەوڵبدەت ھەمان دەم دا بەرەڤ ھەڤپشكەكا دی ڤە بچیت. ھەر چەندە ژ لایێ دەروونی ڤە نەیا درستە مرۆڤ ژ پروسەیەكێ ئێكسەر بچیتە پروسەك دی دا، پێدڤی دەمەكێ دڕێژە تا بچیە ئیكا دی دا ژبەر كارتێكرنا وێ یا كو دمینت.
پرسیارا دابینكرنا لایەنێ ئابوری و سەربەخۆییێ
دیسان ژ لايێ ئابووریڤە ژى ئاستهنگ دكهڤنه د ناڤبهرا ههردوو لايهنان دا، پرسيار ئهوه ئەرێ تۆ وەك ژن ژ لایێ ئابوری و داری ڤە تە چ بەردەست نینە تو دێ شێ بریارا ژێكڤەبوونێ كەی؟ یان ژی دێ مینی خۆ كەیە قوربانی ژبۆ زارۆكێن خۆ؟ یان ژی دێ سەرخۆ ژیانا خۆ كارکەی ژبۆ خێزانەكا باش خۆش ئارام ڕێڤەبەی؟ بۆ ئهڤێ پرسيارێ ژى ھەلبژارتن یا د دەستێ تە دا.
ئەگەر و نموونێن جڤاكی یێن دبنە ئەگەرێ جودابوونێ
ھندەك ژ ئهگهر و نموونێن جڤاكی ئەڤەنە: ژێكڤهبوون ژبەر خیانەتی؛ ژبەر مایتێكرنا زێدە یا ماڵ بابێن وان؛ گوھدانا ئاخڤتێن خەلكی؛ ژبەر داخازكرنا پێدڤێن ژنێ؛ ژبەر سالونێ و زێرا و جلكا. گەلەك جاران شەرەدەڤ چێبیت ناڤبەرا خێزانێن ھەردوو لایان دا ئەڤەژی ئیك ژ ئەگەرایە، چونكی یا پێدڤیە ئەڤ چەندە ھەمی ل دەسیپێكێ ھاتبا گوتن بەری پروسێ دا توشی شوكێن دیڤ ئیك نەبن. ژیان ئەوە تو د خوشی و نەخۆشیان دا گەل ھەڤبەشێ ژیانێ دابی د ھەمی باردوخان دا، خۆ ئەگەر ژێك ڤەبن ژی ھەر پێدڤیە ڕێزگرتن ھەبیت.
كارتێكرنا خراب یا بەراوردكرنێ و ڕاستییا ژینگەھا مالێ
ژ ئهگهرێن ديتر ژى ئهوه دهمێ ھەڤبەركرن دناڤبەرا تە و كەسەك دی دا دروست دبيت، ئهو ژى دەمێ تو بەراوردیا ھەڤژینا خۆ گەل كەسەك كاری ژ دەرڤە دكەی، ھنگی ساراتیا ھەستا پەیدابیت دەمێ تو ھەردەم گازندا دكەی بێژی بھنا خارنا ژتە ھێت تو نەیا جوانی تو نە وەكی دەستپێكێ بووي. ئەم ھەمی زانین دەمێ مرۆڤ كار مالێ دا دكەت نەشێت ھەمی دەما مێكئاب كری بیت، جلوبەرگێن سەرنج ڕاكێش بەربن، پرچ زەر كری بت و چاڤ كل دای بن، ژبەر كو ژینگەھا مالێ جودایە ژ جھی كاری.
نورمال وەرگرە دەمێ تو دچیە مال زارۆك وێرێ بن، مال پیس كربیت یان بھنا خارنێ ژ مال بھێت، ژبەر كو بەرپرسیارتین ژنێ ژی وەكی یێن زەلامی گەلەكن. ئەز ناێژم پاقژێ بدە لایەكی نەخێر، بەلكو یا ھەڤسەنگ بە؛ پاقژی، لێكدانێ مالێ و گرنگی دان بخۆ و خێزانا خۆ یا پێدڤیە، و مە ھەمیان دەمەك تایبەت گەل خۆ ھەبیت. دەمێ مروڤ بەھايێ خۆ ژخۆ وەرگریت، وی دەمی ژیان تێرا مە ھەمیان ھەیە كو بژین.
كۆمێنت (2)
دەست خوش بەردەوامبە لسەر ئازراندنا ڤا بابەتێن گرنگ
دەستێن تە ساخ بن بابەتەکێ گەلەک د جهێ خۆ دایە،