ڕێکخستنا یاسایێ: ستونا ئارامی و پێشکەفتنا جڤاکی

د ژیانا کۆمەڵگەهـ و وەلاتی دا، بێ هەبوونا یاسایێ ژیان دێ یا لەنگ و ب زەحمەت بیت. د هەمان دەم دا، ئەگەر یاسا هەبیت ژی بەلێ نەیا ڕێکخستی بیت، هەر دیسان دێ ژیان دناڤا وی وەلاتی دا ب ئاوایەکێ نەخۆش بیت و پڕ بیت ژ ترس و نەئارامیێ.

یاسا و ڕێکخستنا وێ، ستونا ئارامی و پێشکەفتنێ یە و بنەمایێ سەرەکی یێ پاراستنا ماف و ئازادیێن خەلکی یە. یاسا وەکی قەلغانەکێ یە دبیتە بەربەست بەرامبەر زۆرداری و ستەمێ، و هەر کەسەک بێی جوداهی دێ ل ژێر سێبەرا وێ دا بیت؛ واتە هاولاتی دزانیت چ مافێن وی هەنە و چ ئەرک ل سەر ملێن وی نە.

ڕێکخستنا یاسایێ چ پێشکێش دکەت؟

• چارەسەرکرنا ناکۆکیان: ڕێکخستنا یاسایێ ڕێک و ڕێبازان دیار دکەت بۆ چارەسەرکرنا کێشەیان ب ڕێکا دادگەهێ، نەک ب ڕێکا توندوتیژیێ و هێزێ.
• دیارکرنا دەستهەڵاتێ: پەیوەندیێن دناڤبەرا دەوڵەت و خەلکی دا ڕوون دکەت؛ دیار دکەت کا دەستهەڵاتا حکومەتێ ل کیڤە دەستپێدکەت و ل کیڤە دوماهیك دئێت. ئەڤە ژی ڕێگریێ ل دەستهەڵاتا بێ سنوور و گەندەڵیێ دکەت.

ڕەهەندێن ئابووری و سیاسی یێن یاسایێ

١. گەشەپێدانا ئابووری و وەبەرهێنان: بێ هەبوونا ڕێکخستنا یاسایێ، وەبەرهێنەر نەشێت د وەڵاتەکێ دا سەرمایێ خۆ دابنەت، چونکی ترسا پاراستنا مال و سامانێ خۆ هەیە. یاسا باوەریێ ددەتە وەبەرهێنەران کو گرێبەستێن وان دپاراستی نە. بۆ نموونە، قانون الاستثمار ل هەرێما کوردستانێ بوویە ئەگەرێ ڕاکێشانا هەزاران کۆمپانیان، کو ئەڤە خالەکا ستراتیژی یا باش بوو بۆ وەڵاتی.

٢. پاراستنا یەکێتیێ د سیستەمێ فیدرالی دا: د وەڵاتێن وەک عێراقێ دا، ڕێکخستنا یاسایێ دناڤبەرا حکومەتا فیدرال و هەرێمان دا دبیتە هۆکارێ هەڤسەنگیێ. یاسا ناهێلیت چ لایەن دەستهەڵاتێ هەمیێ بۆ خۆ بکێشیت. ئەڤ چەندە د دەستوورێ عێراقێ یێ ساڵا ٢٠٠٥ێ دا ب ئاشکرایی هاتیە دیارکرن، کو مادەیێن ڕێکخستی شیان ڕەوشێ ل هەرێما کوردستانێ تا ڕادەیەکێ کۆنترۆل بکەن.

"ئارمانجا سەرەکی یا یاسایێ بریتیە ژ چەسپاندنا دادپەروەریێ؛ هەر کەسێ خەلەتیێ بکەت دێ سزایێ خۆ وەرگریت، و هەر کەسێ مافێ وی هاتبیتە خوارن دێ بۆ هێتە ڤەگەراندن."

ڕۆڵێ ڕەوشەنبیریا یاسایی د جڤاکی دا

دگەل هەبوونا ڕێکخستنا یاسایێ، ئەم پێتڤی ب بلندکرنا ئاستێ ڕەوشەنبیریا یاسایی نە ل دەڤ تاکەکەسێن جڤاکی. پێدڤییە تاک یاسایێ قەبوول بکەن و ل دەمێ دروستبوونا هەر کێشەیەکێ، پەنایێ بەنە بەر یاسایێ ل شوینا توندوتیژیێ و سەپاندنا هێزێ.

دەرەنجام: وەڵاتێ خودان ڕێکخستنا یاسایێ، وەڵاتەکێ پێشکەفتی، ئارام و دادپەروەرە، و گرەنتیا هەرە مەزنە بۆ پاراستنا گیان و مالێ هاولاتیان.