Kurd Diaspora
بابەتێ مافێ مرۆڤی ئێك ژ گرنگترین و هەستیارترین مژارێن جیهانی و هەرێمایەتی نه، و ل كوردستانێ ژی ئەڤ بابەته دیروكەكا تژی ژ ئاستەنگ و د هەمان دەم دا بزاڤێن بەردەوام بۆ پێشڤەبرنێ بخۆڤه دگریت. ب تایبەتی ل هەرێما كوردستانێ، پشتی سالا ١٩٩١ێ و ئاڤاكرنا دامودەزگەهێن شەرعی، بزاڤ هاتیه كرن كو بنەمایێن مافێ مرۆڤی ببنه پشكەك ژ سیستهمێ یاسایی و جڤاكی.
هەرێما كوردستانێ د ناڤچەیەكا تژی ئالۆزیێن سیاسی و ئەمنی دا د ژیت، ئەڤ چەنده ژی راستەوخۆ كاریگەریێ ل سەر پرۆسەیا بجهئینانا مافێن مرۆڤی دكەت. د ناڤ ڤان ئاستەنگان دا مرۆڤ دشێت ئاماژێ ب هندەك خالێن سەرەكی بكەت:
مافێن ئافرەتێ و خێزانێ
د سالێن بوریدا گۆڕانكاریێن باش د یاسایاندا هاتینەكرن بۆ پاراستنا مافێن ئافرەتان و رێگریكرن ژ توندوتیژیێ، لێ هێشتا جڤاكی پێتڤی ب هشیاریەكا زێدەتر هەیه بۆ بنبڕكرنا دیاردێن نەرێنی.
ئازادیا ڕادەربرینێ و راگەهاندنێ
رۆژنامەگەری و ئازادیا ئاخفتنێ ستوونا سەرەكیا هەر سیستەمەكێ دیموكراتی نه. ل كوردستانێ یاسایێن تایبەت ب رۆژنامەگەریێ هەنه، لێ جێبەجێكرنا وان پێتڤی ب سەربەخۆییەكا تمام و پاراستنا زێدەتر یا رۆژنامەڤانان هەیه.
كەرتێ پەروەردێ و ساخلەمیێ
دابینكرنا باشترین خزمەتگوزاریێن بنەڕەتی وەك پەروەردەكا هەڤچەرخ و سیستەمەكێ ساخلەمیێ یێ دادپەروەر، پشكەكا سەرەكی یه ژ مافێن ئابووری و جڤاكی یێن وەلاتیان.
نابیت ئەو پێشڤەچوونه بهێته ژبیركرن كو هەرێما كوردستانێ پهناگەهەكا ئارام بوو بۆ ب هزاران ئاواره و پەنابەرێن ژ رەگەز و ئاینێن جۆدا جۆدا یێن كو ژبەر شەڕ و توندوتیژیێ ل دەڤەرێن دی یێن عیراقێ و سووریێ رەڤین. ئەڤ هەلویستێ مرۆڤ دۆستانه نیشانا وێ چەندێ یه كو داب و نەریتێن جڤاكێ كوردستانێ ل سەر بنەمایێ قەبویلكرنا ئێکودوو و هاریكاریێ هاتینه ئاڤاكرن.
هەروەسا، هەبوونا فەرمانگەهـ و دەستەیا سەربەخۆ یا مافێن مرۆڤی و رێكخراوێن جڤاكێ مەدەنی، رۆلەكێ كاریگەر دبینن د چاڤدێریكرنا رەوشێ و دەستنیشانكرنا كێماسیان دا.
بۆ ئاڤاكرنا جڤاكەكی كو تێدا مافێن هەمی تاكان د پاراستی بن بێی جۆداهی، پێتڤی یە ئەڤ پێنگاڤه بهێنه هاڤێتن:
- سەروەریا یاسایێ: دەستنیشانكرن و بجهئینانا یاسایێ ل سەر هەمی كەسان ب یەكسانی، دەستپێكا هەر چاكسازیەكێ یه.
- پەرەپێدانا هشیاریا جڤاكی: دەستپێكرن ژ ناڤەندێن خواندنێ (قوتابخانه و زانكۆ) بۆ چاندنا فەرهەنگا مافێن مرۆڤی و رێزگرتن ل جۆداھیا.
- پشتگیریكرنا گەنجان و ئافرەتان: رەخساندنا دەلیڤێن كاری و پشكداریا وان د ناڤەندێن بڕیاردانێدا.
تعليقات (0)
لا توجد تعليقات بعد