ئەگەر شلوڤەکرنەکی بدەینە روژهەلاتا ناڤین ژ هەمی لایانڤە ژ رویێن ئایینێ و ئابوری و سیاسی و جوگرافی و مێژوویی ڤە، دیارە دەڤەرەکا ستراتیجی یە بو سێ کیشوەرێن ئاسیا و ئەوروپا و ئەفریقیا و ژ ئەوروپا بو ئەمریکا ژی، و ژلایێ ئاینی ڤە ژی عەردەک پیروزە و گەلەک گرنگیا خۆ یا هەیی و یا فرە ئاین و فرە نەتەوەیە و ژلایێ ئابوری و ب تایبەت ژ بلی زەنگینیا ئاخێ و سامانێن سەر عەرد و بن عەرد و ڤەگوهاستنا کەلوپەلێن بازرگانی، هەروەسا ژلایێ سەرعەرد و ئاسمان و ژلایێ شارستانی و دیروکی ژی گەلەک مێژوویەکا کەڤنار هەیە و گەلەک مفا ژ کەڤندا ژ شارستانیا روژهەلاتا ناڤین هاتیە وەرگرتن، و ژلایێ سیاسی ژی ڤە نە ئارامیەک مەزن و شەر و دژاتیا ئێکودوو و ئێکودوو قەبیلنەکرن بناڤێن جودا جودا و حەتا نوکە، وەکو ل پێش چاڤ و ئەگەر پێناسەیەکێ بدەینێ و ب کورتی روژئاڤیی دبیژن روژهەلاتا ناڤین دلێ جیهانێ یە، و پێکهاتیە ژ پتری "١٥"دەولەتێن سەربەخو و ژبەر ڤان ئەگەرێن مە لسەری ئیشارەت پێدایی تەماعی و چاڤ برسیا مللەتێن روژئاڤا بو ستراتیجی و عەردی روژهەلاتا ناڤین و ب پیلانێن توکمە و بەرنامێ گشتگیر هاتن هێرشێن هوڤانە ئینان سەر خەلک و وەلاتێن دەڤەرێ و گەلەک جوگرافیا وەلاتان داگیرکرن، و ب هژمارێن زۆر خەلک هاتنە کوشتن و ئاوارەبوون و پشتی دەمەکی ژ داگیرکرنێ وەلاتێن رۆژئاڤایی جوگرافیا رۆژهەلاتا ناڤێن لسەر خو دابەشکرن و کەتن سەر خێروبێرێن وێ، ژ بلی دزین وتالانکرنێ و رونتر بێژین پشتی سالا (١٩١٩ بو ١٩٢١) چەندین دەولەت هاتن دامەزراندن ب ناڤێن جودا و ئاسایی مللەتین رۆژهەلاتا ناڤین ب ئایین و عەشائیری ڤە گریدایینە و گەلەک رێزی ل کەسێن ئایینی و ئاغا عەشیرێن خۆ دگرن و داگیرکەران هندەک ژ وان ئاغا ئینان و رێکەفتن لگەل ئێک کرن و دی تە کەینە رێبەر وسەرۆک و دێ وەکی مە و سیاسەتا مە پەیرەوکی و دی تە پارێزین و بڤی رەنگی شیان سیاسەت و بازرگانیا بکەن و تا نوکە بەردوامە و ژبەر هندێ ئەگەر ڤەگەرین لاپەرێن دێروکی چەندین سەرکردە ورێبەر ژناڤ برینە چونکی نە لگور بەرژەوەندیێن وان بووینە و ژبەر هندی رۆژهەلاتا ناڤین جهێ تاقیکرن و بەرنامە و ستراجیێن رۆژئاڤایێ مانە و سەرۆک و رێبەرێن رۆژهەلاتا ناڤین ب سەروک و دەولەتڤە کارتونی نە و ئەزموونەکا شکەستی وان یا هەیی لێ رێکی نادەن هیچ کەس و دەولەتەکی نموونە زورن .