رۆژناما کوردستان: دایک و دەستپێکا رۆژنامەگەرییا کوردی (١٨٩٨ - ١٩٠٢)
روژنامە ئێک ژ تایێن گرنگە د ژیانا مروڤایەتیێ دا، رۆژنامێ هەبوونەکا گرنگ یا هەیی بۆ وەلاتی، رۆژنامە ئێکە ژ بنەمایێن ڕەوشەنبیری، ل مێژوویا نوى و هەڤچەرخ دا ل کوردستانێ رێژا نەزانینێ پتر بو ژ زانینێ ئەڤ چەندە یا خۆیایە د بەرپەرێن دیرۆکێ دا.
هەژی گوتنێ یە، رۆلێ رۆژنامەگەریێ ل دوماهييا چەرخێ نۆزدێ دەسپێکر، وەرچەرخانەکا نویی بوو د ژیانا کوردا دا، ئەڤ رۆژنامە ب (رۆژناما کوردستان) هاته ناڤکرن، ئێکەم رۆژنامەیە د مێژوویا مللەتێ کوردا دا، زێدەباری هندێ ئەڤ رۆژناما ڕەوشەنبیری ب سەرکردایەتیا مالباتا بەدرخانیا هاته چاپ وەشاندن، هزرا ئەندامێن ڤێ مالباتێ بەلاڤکرنا زانین و زانستێ یە دناڤ کورداندا رێکەکە ژبۆ گەشەپێدانا هزرا نەتەوەییا کوردی، دیسان دەرئێخستنا ئەڤێ رۆژنامێ ئێک ژ بزاڤێن هەرە گرنگ بوو لسەر ئاستێ رەوشەنبیری.
مێژوویا وەشاندنێ و گەشتێن وێ یێن جوگرافی
یازانایە رۆژناما کوردستان ئێکەم هژمارا وێ ل ٢٢ نیسانا سالا ١٨٩٨ ل قاهيره ل مسرێ دهێتە چاپ وەشاندن، ب سەرپەرشتیا (میقداد مەدحەت بەدرخان)ی کورێ میر بەدرخان پاشایی، هەروەسا سەرنڤیسەرێ ئەڤێ رۆژنامێ شیا پێنج دانەیان ژ ڤێ رۆژنامێ چاپ بکەت ل مسرێ، پشتی میقداد مەدحەتی دەست ژ رۆژنامێ بەردایی ژبەر سیاسەتا دەولەتا ئوسمانی برایێ وی یێ بچیک عەبدولرەحمان بەدرخانی بوو نڤیسەرێ ئەڤێ روژنامێ ژمارا (٦-٣١) دەرئێخست ل وەلاتێن جودا جودا، بڤی شێوەیی:
- هژمارا (٦-١٩): ل جنێف هاتە چاپکرن.
- هژمارا (٢٠-٢٣): ل مسرێ هاتە چاپکرن.
- هژمارا (٢٤): ل لەندەن هاتە چاپکرن.
- هژمارا (٢٥-٢٩): ل فولكستون ل باشۆرێ لەندەن هاتە چاپکرن.
- هژمارا (٣٠-٣١): دیسان ل جنێف هاتە چاپکرن.
هەروەسا دووماهى هـژمارا ئەڤێ رۆژنامێ ل ١٤ی نیسانا سالا ١٩٠٢ دهێتە چاپکرن و وەشاندن.
ناڤەرۆک، زمان و بابەتێن سەرەکی
ئەڤ رۆژنامە ب دوو دەمێن جێواز دهێنە دیتن، سەردەمێ میقدادی رۆژنامێ ڕولێ ڕەوشەنبیری بخۆڤەدیت، بەلێ سەردەمێ عەبدولرەحمان بەدرخانی رۆژناما کوردستان ببوو رۆژنامەکا سیاسی و ڕەوشەنبیری، دیسان هەر هـژمارەکا ئەڤێ رۆژنامێ ژ چوار لاپەران پێکدهات، زێدەباری هندێ رۆژنامە ب زمانێ (لاتینی) دهاته نڤێسین ئەوێ خەلکێ جزیرا بۆتان پێ د ئاخڤتی، هەروەسا ئەڤێ رۆژنامێ گەلەک بابەت بخۆڤە گرتینە وەک: ئەدەبی و سیاسی و ئاینی و زانستی و کۆمەلایەتی… هتد.
ئەو گۆتارێن د رۆژنامێ دا هاتينە باسکرن بکورتی باسێ (میر بەدرخان بەگی) دکەت، باس ل سەلاحەدین ئەیوبی باپیرێ کوردا دکەت، باس ل سوارێن حەمیدی دکەت، ئەوێن لسەردەمێ سولتان عەبدولحەمیدێ دوویێ هاتينه دامەزراندن، هەروەسا باس ل ناڤدار و نشتیمانپەروەرێ کورد (حاجی قادرێ کۆیی) دکەت، باس ل داستانا (مەمۆ و زین)ا …هتد.
Koment (0)
Hêşta tu koment nînin