گرنگیا به‌ندێن ژمێریایێ

ژمێریاری یه‌ك ژ گرنگترین بوارێن ئابوورییه‌ كو ئارمانجا وێ تۆماركرن، پۆلینكرن و راپۆرتكرنا مامه‌ڵه‌ و چالاكییێن دارایییه‌. د ناڤ محاسه‌به‌یێ دا گه‌له‌ك به‌ند هه‌نە، كو پێكڤه‌ سیسته‌مێ محاسه‌به‌یێ دروست دكه‌ن و هاریكاریا دامه‌زراوان دكه‌ن بۆ وه‌رگرتنا بڕیارێن دروست. هه‌كه‌ پێناسه‌یا به‌ندێن محاسه‌به‌یێ بكه‌ین، ئه‌و توخم و پێكهاته‌نه‌ كو د راپۆرت و تۆمارێن محاسه‌به‌یێ دا دئێن بكارهێنان. ئه‌ڤ به‌نده‌ ده‌رخستنا دۆخا دارایی و ئه‌نجامێن چالاكییێن دامه‌زراوه‌یه‌كێ دكه‌ن.

جۆرێن به‌ندێن ژمێریاریێ:

1. دارایی (Assets): ئه‌و سه‌رچاڤه‌ و سامانی نه‌ كو دامه‌زراوه‌ خاوه‌نی وانه‌، وه‌كی پاره‌، كاڵا، ئامێر و بینان.
2. ده‌ین (Liabilities): ئه‌و به‌رپرسێتی و قه‌رزانه‌ كو دامه‌زراوه‌ پێدڤیه‌ بده‌ته‌ڤه‌.
3. سه‌رمایه‌ (Capital): پاره‌ یان سامانا خاوه‌نكار ل دامه‌زراوه‌یێ دانایه‌ بۆ ده‌ستپێكرن و به‌رده‌وامكرنا كاران.
4. هاتن (Revenues): ئه‌و داهات و قازانجانه‌ كو دامه‌زراوه‌ ژ فرۆتن یان پێشكێشكرنا خزمه‌تگوزارییان وه‌ردگریت.
5. تێچوون (Expenses): ئه‌و پاره‌یه‌ كو بۆ به‌ڕێڤه‌برنا كاران و به‌رهه‌مهێنانێ دێته‌ خه‌رجكرن.

ئه‌ڤجا بهێینه‌ سه‌ر گرنگیا به‌ندێن ژمێریاریێ كو نڤیشكێ‌ بابه‌تێ‌ مه‌یه‌:

1. دۆخا راسته‌قینه‌ یا دامه‌زراوه‌یێ ده‌رخست دكه‌ن.
2. هاریكاریا به‌ڕێوه‌به‌ران دكه‌ن د بڕیاردانێ دا.
3. ئاسانیا ئاماده‌كرنا راپۆرتێن مالی په‌یدا دكه‌ن.
4. هاریكاریا چاودێری و كۆنترۆلا كاران دكه‌ن.

ل داویێ‌ و د ده‌رئه‌نجام دا به‌ندێن ژمێریاریێ بنه‌مایێ سیسته‌مێ محاسه‌به‌یێ پێكدئینن. ب ڕێكا وان دامه‌زراوه‌ دكارن دۆخا خۆ یا دارایی و ئابووری ب دروستی بناسن و بڕیارێن باشتر بۆ داهاتووی خۆ وه‌رگرن.

ژێده‌ر:

1. نوتێن وانه‌یێ یێن مامۆستا.
2. كتێبێن بنه‌ڕه‌تی یێن محاسه‌به‌یێ.
3. سه‌رچاڤه‌ و گۆڤارێن زانستی یێن تایبه‌ت ب ژمێریاریێ