داب و نەریتێن جەژنا سەرسالێ ل جەم ئێزدیان

ئێزدی ئاینەکێ کۆن و دێرینە ڤەدگەریتە بەری هزاران سالا و داب ونەریتێن وان هەموو ب سروشتی ڤە د گرێداینە هەر گاڤا سەقا هاتە گۆهارتن جەژنەک یان هلکەفتنەک تایبەت هەیە هەر ل پێشیا وێ هەلکەفتنێ چەندین ڕێ و ڕسم دهێنەکرن چی ل لالشێ بت یان ل ناڤ جڤاکێ ئێزدیان بت ل گۆندا پێشوازی کرنا بۆ دەمێ نوو و خاتر خاستنا ژ دەمێ تێدا و هەر جەژنەکێ تایبەت مەندیا خۆ هەیە کارێ سەرەکی هەموو خێر و خلمەتا بۆ ناڤێ خودایێ مەزن وەکو ل جەژنا سەری سالێ دا هاتی دکەفتە چارشەمبوا ئێکێ ژ مێژوویا ڕۆژهلاتێ دەست پێکا ژیانێ یە و ژبەر پیرۆزیا ڤێ جەژنێ ئێزدی ل مەها نیسانێ هەڤژینیێ نائینن و دبێژن نیسان بۆکا سالێ یە و چوو بۆکا ل سەر خۆرا نابینت.

گۆهۆرینا ناڤێ سەرسالێ ل نک ڤان مللتان:

گەلەک شارستانیەت هاتینە سەر ڕوهێ ئەردێ و هەر ئێک ژ وان داب ونەریتێن جێواز هەنە و هەر ئێک ژ وان ناڤەک هەیە بۆ جەژنا سەری سالا خۆ ژ وانە سۆمەری دبێژنێ (زکمۆک) و بابلی دبێژنێ (ئەکیتۆ) و فارس دبێژنێ (نەورۆز) و کورد دبێژنێ (نوورۆژ) و ئێزدی دبێژنێ (سەرسال). ئەڤ جەژن ل جەم ڤان مللەتان هەیە و دەمێ وێ دکەفتە وەرزێ بەهارێ و هندەک ڤێ جەژنی دکەن دناڤ بەرا هەیڤا (٣-٤) هەر سال.

ڕێ و ڕسمێن جەژنێ ئەڤەنە:

بەری جەژنێ ب چەند ڕۆژا هەر کابانیەک هێکێن مریشکا دکەلینن کو ل ڤێ ڕۆژێ عەرد هاتیە جەبراندن و هێک نمونە عەردیە و ڕەنگ و ڕەنگ دکەن کو دەمێ ئافراندنا عەردی خودێ ب جوانترین ڕەنگە خەملاندیه وەکو دیار دڤان سەبەقادا:

پشتی چل سالا ب هژمارا

ئەردی ب خۆرا نە کر حەشارا

هەتا لالش ب ناڤ دا دهاتە خوارا

لالش دهاتە

ل ئەردێ شین دبوو نەباتە

پێ زەینین چی قاس کنیاتە

پیرۆزیا چارشەمبویێ ل نک ئێزدیان:

رۆژا پیرۆز یا مللەتی ئێزدی ڕۆژا چارشەمبویێ یە لەوما هەموو ئێزدی ڤێ ڕۆژێ ل قەلم ددەن کو پیرۆزترین ڕۆژا هەر ژ ڕۆژهلاتێ هەتا ڕۆژئاڤا دەرگەهێن خێرا دڤەکرینە بۆ خێرخواز و دڵێن ڕاست وەکو د سەبەقا قەولی چارشەمبویێ دا هاتی:

چارشەمبوا ئەولی

دور ب ڕەنگە خەملى

ئەڤ دنیا پێ کەملى

چارشەمبوو ڕۆژەکا ب حسابا

ژ با مەلەکا هاتیا ئەڤ جوابا

دەریێت خێرا دڤەکرینە ژ ڕۆژهەلات هەتا ڕۆژئاڤا

ل چارشەمبویێ خۆش بوو ژیان

کەسکر بوون دەشت و چیا و زەوی و زۆزان

هەموو ب کەرەما پەدشی منی ئێزدان

ژبەر پیرۆزیا جەژنا سەری سالێ مجێوەرێن گۆندێن ئێزدیان ل سبەیکا جەژنێ سماتێ چێدکەت و تەڤ گۆندی لێ ئامادەدبن بۆ خۆرانا وێ زادی و هەر ل ڕۆژا جەژنێ هەر مالباتەک بۆ ڤێ ڕۆژێ قوربانیەکێ پێشکێش دکەت بۆ خاترا ڤێ ڕۆژا پیرۆز و زادی بۆ هەڤدو دبن و تایبەت بۆ مالێ هەژار و هه ڕ وەسا کابانیت مالا سەوکا دپێژن و بۆ دۆر و بەریت خۆ دبەن دا خێرا هەموو مالا تێکلی ئێک بت.

جەژنا سەری سالێ ل لالشێ:

ڕێ و ڕسمێن ڕێک و پێك ل ئێڤارا جەژنی سەری سالێ دهێنەکرن ل پەرستگەها لالش ل پێشیێ قەوال دەف و شبابا دژەنن و بەیتا ئێڤاری دبێژن و پاشی سەمایێ دکێشن و ڕۆژا جەژنێ سەردەرێن خەسا سماتێ چێدکەن و ل دەمێ ئێڤاری ل وێ ڕۆژێ هەموو کەسانیێن ئاینی وەکو جڤاتا ڕۆحانی و خلمەتکارێن ڤێ ئۆلێ و خەلک خۆ بەرهەڤ دکەن بۆ ڤێخستنا ٣٦٦ چرا ل مەیدانا لالشێ کو هەر چرایەک نیشانە ڕۆژەکا سالێ یە و دەمێ ڕۆژ دچت ئاڤا ئێکەم چرا دهێتە ڤێخستن ب ئاگرێ چقل توویێ ب دەستێ بابا شێخ یان بابا چاوش دگەل گۆتنا چەند سەبەقێن ئۆلی و پاشی هەموو ئامادەیی چرا ڤێدخێن و پێکڤا ل بەر ڕۆناهیا وان چرایا دوعایا دکەن کوو سالا نوو یە ب خێر و بێر بت و ب خۆشی و شاهی بت و ل هەموو دنیایێ بتە ئیمناهی.

ڕێ و ڕسم ڕۆژا جەژنێ ل گۆندا:

ل ئێڤارا جەژنێ هەر مالەک کـۆلیلکێن سۆر یێن نیسانێ دئینت ژ دەشتی دگەل هندەک پەڵتێن ب ناڤێ (کاری) و هه ڕ مالباتەکێ بەری گیا شینبیت هێش زڤستان هندک ئاخ ژ دەشتێ ئینایە مالی و هەر دگەل پێلا سپێدێ کابانی رادبت لهەر سەردەرەکی ل مالێ قەفتکەکا کۆلیلێن نیسانی ین سۆر دگەل ب ناڤێ و ب وێ ئاخا سور یان ب هەڤیری ب تاقی ڤە دکەت و قالکین هێکا یێن ڕەنگ ل سەر ددەت و هەر مالباتەک ل نیشانێن مالا خۆ زیارتی دبن و هندەک گۆند ژی دچنە بەر نیشانتگەهێن گۆندی و ل وێ ڕۆژا هەموو گۆندی ل جەژنا ئێک دگەرین و ل ڤێ ڕۆژێ گیانێ لیبۆرینی خەلکێ وێ هەی و هەموو دل پێکڤا خێری بۆ ئێک دخوازن و پشتی نیڤرۆ جۆتیارێن گۆندی دچنە ناڤ زەڤیێن خۆ و قالکێن هێکا ل ناڤ بەلاڤ دکەن دا بەرەکەتا ڕۆژا نوو یا سەرسالێ بکەڤت ناڤ دەخلێ وان و هەر وەسا ل ڤێ ڕۆژێ بەز ناهێتە دۆتن و کار و بەرخا بەردەنا ناڤ و بێریڤان دیاریا بۆ شڤانی دبەن و پاشی گۆپالێ وێ شدکینن و هەر ئێک جکلەکی وێ داری دئینن مالی ب مشکا خۆڤە دکەن دا بەرەکت ب کەفتە ناڤ هێڤێنێ مالێ و هەرسال جەژنا سەرسالێ شڤان شەرتێن خۆ نودکەن.

چی یاری ل ڤێ ڕۆژێ دهێنە کرن:

• یاریا هێکانێ دهێتەکرن: بچووک و مەزن ڤێ یاریێ دکەن و هەچیێ هێکا وێ شەکەست هێکا خۆ ددەتە یێ بەرامبەری خۆ.
• یاریا کابانێ دهێتەکرن: دناڤ بەرا یێن مەزن دا.
• یاریا کتبە سورانیێ دهێتەکرن: کچ ڤێ یاریێ دکەن.
• یاریا کاشۆیانێ دهاتەکرن: دناڤ بەرا گەنجان دا و ئەڤ یاری وا هاتیە ڕاوەستاندن ل دوماهێک سالێن حەفتیادا.
• یاریا سواربوونا هەسپان و غاردان دکرن: و ئەڤ یاری ل دوماهیک سالێن شیستادا وا هاتیە ڕاوەستاندن.

ژێدەر:

• پەرتۆکا فند و چرا یا نڤیسکار حجی مغسۆ سالا ٢٠٢٢.
• قەولی چارشەمبویێ هاتیە بەڵاڤکرن ژ لایێ علمدار شرۆ ل گۆڤارا لالش ژمارە ٢١ لاپەرێ ٢٠٦.
• ل ڕێکەفتی ٢٠١٤/١٠/١ دێدارەک دگەل بابێ من حاجی ئۆسمان تەمەن ٨٨ سال.