جورێ ئێکێ: پەروەردا باوەرپێکری (نمونەیی) — Authoritative

دهێتە دانان ژ باشترین جورێ پەروەردێ، ئەڤ جورێ پەروەردێ دبیتە تێکەلێ رژدی و نەرمینی دگەل ئێک، داکو هەفسەنگی هەبیت، دەیک و باب گرنگی و دەمی ددەنە زارۆکێن خۆ و گوهددەنێ و پێتڤێن وان بجهـدئينن و د هەمان دەمدا یاسیا وان سیستەم یێن هەین.

رولێ دەیبابا:

• دەیباب گوهددەنە زاروکێن خۆ.
• پشتەڤانییا فێربونا سەربەخوبونێ دکەن.
• سنور و سزا و ئەگەرا ددانن.
• رێکێ ددەنە زارۆکان بوچوونا خۆ بێژن.
• هەلبژارتنا ددەنێ.

ئەو زارۆکێن بڤی جورێ پەروەردێ مەزندبن:

• پەنایێ دبەنە خێزانا خۆ دەمێ پێتڤی شیرەت یان هاریکاریەکێ دبن.
• باوەری بخۆ بوون زێدە دبیت.
• پەیوەندیێن وان یێن کومەلایەتی د سەرکەفتینە.
• پلێن وان یێن خاندنێ باشترن.
• رێزێ ل سنوران دگرن.

جورێ ٢: پەروەردا پشتگوهـ هاڤێتی — Neglectful

ئەڤ جورە پەروەردە نەیێ شیرەتپێکریە، چونکی ئەنجامێن وێ ل پاشەروژێدا د مەزنن و مەترسینە لسەر زارۆکی و گەشەیا وی. پێتڤییە پەروەردێ پێشبینی و حەژێکرن و نەرمینی و سزا هەبن.

رولێ دەیبابا:

1. پشتگوهـ هاڤێتنا پێتڤیێن زارۆکا.
2. گرنگییێ نادەنە هەستێن زارۆکێن خۆ.
3. هەردەم بکارن و ئاگەهـ ژ زارۆکا نینە.
4. پێتڤیێن سەرەکی یێن ژیانێ دابین دکەن وەک خارن و مال.

ئەو زاروکێن بڤی جورێ پەروەردێ مەزندبن:

1. ژلایێ هەستان ژ کەسێن دی دویر دکەڤن.
2. ترس لدەف مەزن دبیت بو پشتبەستن بکەسێن دی.
3. توشی دوو دلیێ و خەمگینیێ و پەستانا دەرونی(سترێس) دبن.
4. دبیت رێکێ ببەنە تشتێن قەدەغە بتایبەتی تشتەک د مالدا نەبیت وەک(جگارەکێشان، کحول، ماددێن بێهوشکەر، حەژێکرنا نهێنی، دیرکەتن ژمال…..) دژییێ سنێلە و پێگەهشتنێ.

جورێ سیێ: پەروەردا رێکپێدان — Permissive

پەروەردا رێکپێدانێ بەهرەیێن زارۆکی یێن کومەلایەتی لاواز دکەن چونکی زارۆک گەلەک نازدار دبیت. و زارۆکێ نازدار ئەوێ داخازیێن وی هەمی فەرمان بشێوەیەکی مەزن دبیت، کو هەردەم پشتا خۆ بکەسێن دی ڤە گرێددەن چونکی فێری بەرپرساتیێ نەبویە دژیانا خۆ دا.

رولێ دەیبابا:

1. دەیباب پشتەڤانییا زارۆکێن خۆ دکەن و داخازیێن وان بجهدئینن.
2. رێکێ ددەنە زارۆکێن خۆ هەر رەفتارەکێ فێربن چ خەلەت بیت یان درست.
3. دویر دکەڤن ژ رویبریبونا زارۆکێن خۆ.
4. یاسا و رێنما د کێمن و نە د جێگیرن.
5. دەیک و باب د ترسن کو زارۆکێن وان خەمگین ببن.

ئەو زارۆکێن بڤی جورێ پەروەردێ مەزندبن:

1. مەزن دبن دگەل بنەمایێن دەرونی و کونترولکرنێ.
2. کەسایەتا کێم و لاواز.
3. پلێن خاندنێ نە دباشن.
4. دبیت ببنە کەسێن دوژمنکار.
5. ئاریشە یێن هەین د رێکخستنا دەم و رەفتاران دا.

ب لێبورین ڤە ئەڤ جورە پەروەردەیە د نوکەدا گەلەک یا بەربەلاڤە ئەڤەژی هەر بو جورێ چارێ یێ پەروەرێ دزڤریت یا گەلەک دەیک و باب پێ مەزن بوین، کو دبینن هەر بێباربونەکا وان نە دیتی رادەستی زارۆکێن خۆ دکەن.

هەردەم لجهێ زارۆکێ خۆ ئەگەرەکی دبێژن و ئەگەر وەنەکەن دێ هزرکەن کو نە دەیک و بابێن باشن. و لڤێرێ خۆ دکەنە هەڤال نەک خێزان.

جورێ چوارێ و دوماهیێ: پەروەردا رەق — Authoritarian

بناڤودەنگترین جورێ پەروەردێ یە، ب تایبەتی د نفشێ بەرێ دا چونکی ئەنجامێن وێ هەرزی دیار دبوون بەلێ بو دەمەکێ کێم دمینت.

رولێ دەیبابا:

1. دەیک و باب پێشبینیێ ژ زارۆکا دکەن، کو لدویف یاسا و فەرمانێن وان بچن بێی گەنگەشە و پسیار.
2. دانوستاندن دناڤبەرا دەیک و باب و زارۆکاندا نینە.
3. دەیک و باب گازندا و هەوارا ل زارۆکا دکەن.
4. هەلبژارتنا بو نادانن و رێکێ نادەنێ نێرینا خۆ بێژن.
5. باوەری نینە کو زارۆکێ وان شیانا بریاردانا درست یا هەیی.

ئەو زارۆکێن بڤی جورێ پەروەردێ مەزندبن:

1. لاوازی د رێزگرتنا کەسایەتییا خۆ دا.
2. زەحمەتێ دبینن د پێکئینانا پەیوەندییا دکەل کەسێن دی.
3. دبیت د دوژمنکار بن ژ دەرڤەیی مال.
4. توشی خەموکی(اکتئاب) و دوو دلی و ترسێ ژ پاشەروژێ دبن.