هونەر د جڤاکێ مە دا گەلەک جاران وەک تشتەکێ بتنێ بۆ جوانیێ دهێتە دیتن، لێ د ڕاستیێ دا، ئەو لێدانا دلێ شارستانیەت، کلتور، ناسنامە و پێشڤەچوونێ یە. ئەز وەک قوتابییەکا پەیمانگەها هونەرێن جوان، ڕۆژانە د ناڤبەرا دوو جیهانان دا دژیم:
- جیهانا خەونێن داهێنەرانە: ئەو خەونێن د ناڤ دیوار و جاددەیێن پەیمانگەهێ دا، ب ئاوازێن موزیکێ و ب دەنگێن ڕەسەنێن کوردی دژین؛ ئەوێن کو ب سەر بێدەنگییەکا کوژەک دا زاڵ دبن.
- جیهانا واقیعی: ل دەمێ زڤڕینا ژ پەیمانگەهێ دەستپێدکەت؛ جیهانەکا بێدەنگ ل هەمبەر ڤان خەونان! ئەرێ دەم نەهاتییە ئەم بپرسین: ئەم دێ چەوا هۆنەرمەندێن خۆ پارێزین ئەگەر پشتەڤانیێ لێ نەکەین؟
هونەر ئاوێنا (خودیکا) جڤاکی یە، لێ کێشە ل ڤێرێ ئەوە؛ ئەگەر ئەڤ ئاوێنە یا شەکەستی بیت یان ل پشت پەردەیان بهێتە ڤەشارتن؟ ئەز دبینم کو هونەرێ کوردی د قۆناغەکا هەستیار دا دەرباز دبیت، ئەڤجا دڤێت داهێنانێن قوتابیان ببنە بزاڤەک بۆ بەرفەهبوونا ڕەوشەنبیریێ، نە بتنێ هندەک تابلۆیێن بێدەنگ بن د ناڤ کۆگەهـ و ب دیوارێن پەیمانگەهێ ڤە هەلاویستی.
ئەرێ تا نوکە هونەرێ شێوەکاری یێ هەڤسەنگە دگەل پێشکەفتنێن جیهانێ؟
ب نێڕینا من، بەلێ؛ ژبەرکو هۆنەرمەندێ کورد پێشمەرگانە پێکوڵێ دکەت خەم، ئازار و ڕوودانێن مللەتێ خۆ دیار بکەت، و تاما هونەرێ ڕەسەنێ کوردی د ناڤ تابلۆ و ڕەنگێن وان دا هەبیت، ل جهێ کو چاڤلێکرنا هۆنەرمەندێن جیهانی بکەن یان کارێن وان دووبارە بکەنەڤە.
پەیوەندیا دەروونناسیێ دگەل هونەری
ئەڤ پەیوەندییە دبیتە ڕەنگڤەدانا ناخی؛ ئانکو هونەر و دەروونناسی دوو ڕوویێن ئێک دراڤن. ئەگەر د زانستێ دەروونناسیێ دا ناخێ مرۆڤی خودان چەندین نەخش، ڕەنگ و ئاوازێن جودا بیت، هونەر بزاڤا دەربڕینا وی ناخی دکەت ب ڕێکا ئاواز، ڕەنگ و شێوەیی.
چارەسەری ب ڕێیا هونەری (Art Therapy)
ئێک ژ باشترین ڕێکێن چارەسەریێ یە د دەروونناسیا نوو دا، کو پشکداریێ د ڤان خاڵان دا دکەت:
- دەربڕینا هەستان: هاریكاریا مرۆڤی دکەت کو هەستێن توند وەک توڕەیی، ترس، یان دلتەنگیێ د کاری دا دەرببڕیت و ژ ناخێ خۆ ئازاد بکەت.
- ناسکرنا خۆ: هاریكاریا مرۆڤی دکەت کو باشتر خۆ بناسیت، و تێگەهشتنا وی بۆ لاوازی و هێزێن وی زێدەتر دبیت.
- کێمکرنا گوشارا دەروونی (Stress): ب ڕێکا کێشانێ، وێنەکرنێ، یان گوهداریکرنا ئاوازێن ئارام، هاریکاریا مێشکی دکەت کو ئاستێ هۆرمۆنێن گوشاری د لەشی دا کێم بکەت.
هونەر وەک ئاوێنەیا ناخی:
دەروونناس "کارل یۆنگ" گرنگییەکا مەزن ددەتە هونەری، چونکی باوەر دکەت کو وێنە و سیمبول، زمانێ "هوشیاریا نەستی" (Unconscious mind) نە.
- هەر تاکەک دشێت هونەری وەک ئامرازەکی بۆ دەربڕینا هەستێن خۆ بکاربینیت. ب ڤێ چەندێ، هونەر ئەو هەستێن د ناخێ مرۆڤی دا ڤەشارتن، دکەتە تشتەکێ دیار کو مرۆڤ دشێت ب ساناهیتر کۆنترۆڵ بکەت.
د ئەنجام دا: هونەر تنێ جوانکاری نینە، بەڵکو دەرگەهەکێ گرنگە بۆ ئارامیا دەروونی.
comments (0)
No comments yet