Kurd Diaspora
سێگۆشەیا پەروەردەیێ: ئەرک و بەرپرسیارییا مامۆستا، دایباب و قوتابییان د ئاڤاکرنا نەوەیەکێ ساخلەم دا
١. ڕۆڵ و کەسایەتییا مامۆستایی: پەروەردە بەرى فێرکرنێ
ڕۆڵێ سەرەکی یێ مامۆستایی بەرى فێرکرنێ، پەروەردەکرنەکا ساخلەمە. یا گرنگە ب ویژدانانە و ژیرانە سەرەدەرییەکا جوان و ب دلەکێ بەرفرەهـ هەمی قوتابی بهێنە پێشوازیکرن. هەر مامۆستایەک ناڤێن قوتابیێن خۆ بزانیت و ب ڕێکێن جودا جودا هەوڵ بدەت هەمی ناڤان ژبەر بکەت، داکو بۆ هەر پرسیار و دانوستاندنەکێ ل دەمێن پێدڤی دا، قوتابی ب باوەریڤە هەست ب هەبوونا خۆ بکەت د ناڤا پۆلێ دا.
ب بەردەوامی هەر ئاریشەیەکا مامۆستایی هەبیت، پێدڤییە ل دەمێ دهێتە ناڤ فێرگەهـ و پۆلان، ب گرنژین، دلەکێ مەزن، بێهنەکا فرەهـ و دەروونەکێ ئارام خۆ نیشا فێرخوازێن خۆ بدەت؛ ب ڕەوشەکا باش و سەروسیمایەکێ کاریگەر ژ ڕوویێ جلوبەرگ، ڕێکپۆشی و بەرزییا کەسایەتییا مامۆستایی، چونکی هەردەم مامۆستا نموونەیا دیار و بەرچاڤە ل دەف قوتابییان.
مامۆستا پێدڤییە ب شێوەیەکى لێک‌نزیکبوون و هەڤاڵینییەکا جوان پەیدا بکەت؛ نە هند نزیک بیت کو قوتابی شەرم، ترس و ڕێزێ ل بەرامبەر ژ دەست بدەت، و نە هند توند و دویر ژی بیت کو قوتابی ب دلەکێ پڕی ترس و لەرز مامۆستایی ببینیت. گەلەکا ئاساییە مامۆستا ئەگەر ل ئاستێ پێدڤی یێ تێگەهاندنا قوتابییان دا نەبیت، لێبۆڕینێ ژ کارێ مامۆستایەتیێ بخوازیت؛ ژ بەر کو شانازی ب ناڤێ مامۆستایەتیێ ناهێتەکرن ل دەمێ ب شاشی کارێ خۆ بکەت و ببیتە جهێ دیتنەکا کێم د چاڤێن قوتابییان دا. چ کێماسی تێدا نینە مامۆستا بخۆ ب ڕێکێن هەمەجۆر بزاڤا خۆئاڤاکرن و پێگەهاندنێ بکەت، و هەر دەما ل ئاستێ پێدڤی بەرهەڤ بوو بزڤڕیتەڤە بۆ کارێ پیرۆز یێ وانەگۆتنێ. هەروەسا ژبلی گۆتنا وانەیان، د هەر لژنەیەکا هەبیت ب دڵسۆزانە کارێ خۆ ئەنجام بدەت، و خالەکا هەرەسەرەکی ئەوە کو د دەمێ دروست دا پەرە ب شیان و کەسایەتییا وان قوتابییان بدەت یێن کو لاوازن و ئاستێ تێگەهشتنا وان پێدڤی ب هاریکارییا زێدەتر هەیە.
٢. بەرپرسیارییا دایبابان: چاڤدێری، سۆز و سنوردارکرنا تۆرێن جڤاکی
هەر دایبابەک دەما د بەرژەوەندیا زارۆکێ خۆ دا ببینیت کو کەسایەتییا وی یا گرنگە، فەرە ل دەمێ ڤەبوونا دەرگەهێن خواندنگەهان هەمی ئامێرێن پەیوەندیکرنێ و تۆرێن جڤاکی ژ زارۆکێن خۆ ببڕن و وەربگرن؛ د هەر حەفتییەکێ دا بتنێ ئێک ڕۆژ بۆ چەند خولەکان یان نەپتر ژ ئێک دەمژمێر ب وان بهێتەدان.
پێدڤییە دایباب ب سەرەدانکرنا قوتابخانان پەیوەندی و گرنگیپێدانا خۆ بۆ زارۆکێن خۆ دیار بکەن. ڕۆژانە ل دەمێ زڤڕینا وان ل فێرگەهێ پرسیار ژ ڕەوشا وان بهێتەکرن: «تە چ کر؟ تۆ چ فێربووی؟ تۆ دگەل کێ زڤڕی؟ تە کێ نیاسی؟ چ تشت بۆ تە خۆش بوو و چ نەخۆش بوو؟» هەروەسا ڕۆژانە چەنتە، ناڤا پەرتووک و تێنووسێن وان بهێنە پشکنین، داکو د پاراستی بن و بزانن کو د گرنگن بۆ دایبابێن خۆ و دویڤچوونا وان دهێتە کرن.
گەلەکا گرنگە دایباب هەوڵ بدەن سپێدەهییان ب هەمبێزکرن و ماچیکرنا زارۆکێن خۆ وان بەرەڤ قوتابخانەیێ بڕێ بکەن، پشتی خوارنا تێشتەکا گەرم و ب تام؛ داکو قوتابی بزانیت خرڤەبوونا خێزانێ ل سەر سفرەیێ و گرنگییا ساخلەمییا خوارنێ بۆ هەبوونا لەشەکێ ساخلەم چەند یا فەرە. ب بەردەوامی زارۆکێن خۆ فێربکەن چەوا ڕێزێ ل کەسێن مەزنتر بگرن و چەوا کەسایەتییەکا بهێز و پاراستی بۆ خۆ ئاڤا بکەن. هەروەسا هەمی گۆتنێن زارۆکێن خۆ ب کوێرانە باوەڕ نەکەن و ل بەرامبەر زارۆکێن خۆ ب ڕێز و دروستی سەرەدەریێ دگەل مامۆستایان بکەن، داکو دەرفەت نەهێتە ڕەخساندن کو قوتابی بێ‌ڕێز ببیت بەرامبەر مامۆستایێ خۆ.
٣. ئەرک و هەڵوێستێ قوتابییان د ناڤا خواندنگەهێ دا
قوتابی دڤێت بزانیت کو جلوبەرگ، پەرتووک، چەنتە و هەر پێدڤییەکا دیتر یا گرێدای ب خواندنگەهێ ڤە د تایبەتن. ڕۆژانە ب باشی خۆ بەرهەڤ بکەن ب لەشەکێ بێهنخۆش، جلوبەرگێن پاقژ و بژوین، زکەکێ تێر و وزەیەکا زۆر بەرەڤ خواندنگەهێ بچن.
قوتابی پێدڤییە بزانیت ئەرکێ ماڵێ ب دروستی ئەنجام بدەت و ب باوەرییەکا بهێز ئامادە بیت بۆ بەرسڤدانا هەر پرسیارەکێ. ڕێزێ ل هەڤاڵێن خۆ بگریت و ب مرۆڤدۆستی و ڕەوشتبەرزیڤە تێکەلییا هەڤپۆلێن خۆ بکەت، بێی چو جوداهی د ناڤبەرا ڕەگەز، ئایین، نەتەوە و ڕەنگێن وان دا. ژینگەهـ، سروشت، پاقژی و هەر کەرەستەیەکێ خواندنگەهێ بپارێزیت.
فەرە قوتابی تێبگەهیت کو ل هەمبەر هەر ماندیبوونەکێ ئەنجامەک هەیە، و ل دویڤ ئاستێ خواندن و تێگەهشتنێ نمرە دهێنەدان. پشکدار بیت د کار و چالاکیێن جۆراوجۆر دا، کارێ ئەڤرۆ نەهێلیتە سوبەهی، پەرتووکێن خۆ ب پارێزیت، و هەست ب بەرپرسیاریەتیێ بەرامبەر موڵکێ گشتی بکەت. هەروەسا ژ هەر ئاخافتن و کریارەکا نەگونجای یا کو ل ئاستێ تەمەنێ وان نەبیت خۆ دویر بگرن، کو ئەڤ چەندە ب هاریکارییا هەڤپشک یا دایباب و مامۆستایان بجهـ دهێت.
comments (2)
تو باشترینی سەرکەفتی بی
تو باشترینی سەرکەفتی بی