#0262

جڤاک دناڤ جیاوازی و دوو گوتاریا بانگخوازان دا دنالیت

Kurd Diaspora Kurd Diaspora 09 Sep 2026 · 4 Xulekên xwendinê · 24 Dîtin
جڤاک دناڤ جیاوازی و دوو گوتاریا بانگخوازان دا دنالیت

بانگەوازی وەک دینەمۆیێ جڤاکی: پێدڤیاتیا دڵسۆزیێ و پێشەنگیا ڕاستەقینە

ژ بابەتێت جهێ بەحسکرنێ و مژارێ ل دەڤ زۆربەیا تەخ و چینێن جڤاکی بانگەوازی یە، بانگەوازی دینەمۆیێ هێزا هەر جڤاکەکی یە، ستوونا ئاڤاکرن و جوانکرنا ڕوویێ جڤاکی یە، بنیاتێ ئاڤاکرنا جڤاکەکێ پاکژ و پێشکەفتی یە و ئالاڤێ چاڤدێرکرنێ یە ل سەر هەر کارەکێ نەشارستانی یێ جڤاکی پێ کرێت و نەشرین بکەت.

بانگەوازی ب هێزا جڤاکی هاتیە نیاسین، چونکی د هەمان دەمدا جڤاکی بەرەڤ ئاراستەیەکی ساخلەم ڤە دبەت، جڤاکی ڕوون دکەت ژ بەختەوەریێ و ژ تاریاتیا هەر خرابیەکێ دپارێزیت بۆ هەر تاکەکێ وی جڤاکی هەکە بانگەوازی ب شێوەیەکێ تەندرۆست و بێ شاشی بهێتەکرن؛ چونکە بتنێ قەنجی و چاکیێ و خۆ دیرکرن ژ خرابیێ ژ تاکێ جڤاکی دخازیتن.

﴿وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ وَأُولَـٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ﴾
«بلا هین ببنە ملەتەک داخوازا قەنجیێ بکەن، فەرمانا چاکیێ بکەن و خەلکی ژ خرابیێ بدەنە پاش و هەر ئەڤەنە د سەرفەراز.»

بانگەوازی ل سەردەمێن جیاوازدا هەبوویە و ڕۆلەکێ کاریگەر د ڕێکخستن و بنیاتێ ئاڤاکرنا جڤاکەکێ ساخلەم و پێشکەفتیدا هەبوویە. بانگەوازی ژ ئەرکێن سەرەکی و هەرە گرنگن دناڤ جڤاک و کۆمەڵگەهێن ئیسلامی دا، یان ل سەر موسلمانان ب گشتی و ل سەر زانایان و بانگخوازان ب تایبەتی؛ لەوا ئەرکێ ل سەر ملێن بانگخوازان گرانتر لێ دهێت. ژبەر ڤێ یەکێ، تاکو بانگخواز بشێت ب درۆستی ب ڤی ئەرکی ڕابیت بێی کۆ ل هندەک شاشیان بهلنگڤیت، پێدڤی یە هندەک تایبەتمەندی ل دەڤ هەبن، ئەگەر نە دبیت بکەڤیتە د هندەک شاشیان دا و جڤاک قوربانیێ سەرەکی بیت یێ ڤان شاشیان.

١. دڵسۆزی ژ بۆ خودێ (الإخلاص لله)

بانگەوازی خەلاتەکە خودایێ مەزن دایە مرۆڤی هەم بۆ جڤاکی ب گشتی و هەم بۆ بانگخوازی ب تایبەتی؛ چونکە دبیتە بنگەهەک یان ڕێنیشاندەرەک بۆ زانینا قەنجی و چاکیێ و دەرئینانا وان ژ تاریاتیا خرابیێ بەرەڤ جیهانا باشیێ. ئانکو ئەم دشێین بێژین دبیتە ئالاڤەکێ پاراستنێ بۆ جڤاکی، سەرئەنجام دێ جڤاک یێ پاکژ و ساخلەم بیت ژ هەر کارەکی نەشارستانی و نەجوان یێ کۆ ڕوویێ جڤاکی پێ نەشرین و کرێت ببیت.

د هەمان دەمدا بۆ بانگخوازی ژی ب کارەک و ئەرکەکێ پیرۆز دهێتە هەژمارتن؛ خزمەتکرنا مللەت، وەلات و جڤاکی خەلاتەکێ مەزنە ل دەف خودێ و ل دەف مرۆڤان بهایەک و جهەکێ تایبەت هەیە، لێ وەکی مە ئاماژە پێ کری دڤێت «الإخلاص» تێدا هەبیت. دەربارەی ڤێ یەکێ ژی پێغەمبەرێ مە محەممەد (سلاڤ ل سەر بن) دبێژیت:

«إنما الأعمال بالنيات»
واتە ئەنجامێ هەر کارەکی ل دیف مەبەست و نیازا وی کەسی بدەستڤە دهێت.

هەر کەسەکێ ب ئارمانج کارێ خۆ بکەت ب شێوە و ل دەم و جهێن سەخت و دوور ژ بۆ خودێ بیت، ئاها ئەڤە دڵسۆزی یە ژ بۆ خودێ. ئەگەر ڕاوەستیانەکێ ل جڤاکێ خۆدا بکەین، ب مخابنی ڤە دێ بینین گەلەک جاران ئارمانج و مەبەست دنیایی، سیاسی و کەسۆکی نە. پێغەمبەرێ مە (سلاڤ ل سەر بن) کەرەم دکەت و دبێژیت: «الكلمة الطيبة صدقة»، دیسان دبێژیت ئەگەر چاکیێ ب دەستێ ڕاستێ بکەی نابیت یێ چەپێ پێ ب حەسیێت.

دەمێ کارێ بانگخوازیێ ببیتە ڕێکا گەهشتن و ب دەستڤەئینانا هیڤی و ئارمانجێن سیاسی و کەسۆکی ل سەر ئاستێ گشتی و تاکەکەسی، و ئەگەر هەر کارەکێ بانگخوازیێ هاتە تۆمارکرن و بەلاڤکرن، وی دەمی پەیاما ڕاستەقینە دهێتە بنپێکرن و چو دڵسۆزی ژی تێدا ناهێتە دیتن ژ بۆ خودێ؛ ژبلی کارتێکرنا نەرێنی یا ل سەر هزرا کەسایەتیا مرۆڤان دکەت، قوربانیا هەرە سەرەکی ژی دێ جڤاک بیت.

٢. نموونەیەکێ باش بوون (القدوة الحسنة)

تاکو ل ڤان شاشیێن مە پێشتر ئاماژە پێ کری یێ ڤەدەر بیت، پێدڤی یە بانگخواز یێ جیاواز بیت ژ کەسەکێ ئاسایی، ب تایبەت د دەمێ پێشڕەوی، سەرکێشی و ڕێبەرییا مللەت و جڤاکێ خۆ دا؛ چونکە بانگخواز بخۆ مزگینیەک و خەلاتەکە ژ دەڤ خودێ بۆ خودان ڕووحان ژبۆ دیتنا ڕاستیا ژیانا خۆ و دیتنا ڕێکا درۆست. ژبەر ڤێ یەکێ پێدڤی یە ل ئاستێ ڤێ بەرپرسایەتیێ بیت و ببیتە نموونە.

لێ دیسان ب مخابنی ڤە، ل جڤاک و کۆمەڵگەها مە دا پتر ژ کەسەکێ ئاسایی دکەڤنە د هندەک شاشیێن مەترسیدار و کوژەک دا ژ ئەنجامێ نەخواندن و بەرێخودانەکا ساخلەم بۆ جڤاک و وەلاتێ خۆ ژ هەمی لایان ڤە. بۆ نموونە، گەلەک جاران ژ ئەگەرێ نە سەرەدەریکرنەکا درۆست دگەل سۆشیال میدیایێ و بکارئینانا وێ بۆ بەرژەوەندیێن بەرتەنگ، زیانێن وێ پتر بووینە ژ مفایێن وێ یێن بانگخوازیێ.

هەروەسا ڕێژا تووشبوویێن نەخۆشیێن دەروونی بەرەڤ زێدەبوونێ یە و پشکا شێری یا ڤان شاشیان د ئەستۆیێ وان بانگخوازان دایە ئەوێن نەشیایین خۆ ژ ژێر باندۆرا ئارمانجێن سیاسی یێن گشتی و کەسۆکی دەربێخین؛ لەوا دگەل فرەهبوونا بازنێ بەرژەوەندیێن وان یێن تاکەکەسی، پێگەهێ وان یێ جڤاکی و کۆمەڵایەتی بەرتەنگ و لاواز دبیت و هێدی هێدی باوەری ژ ناڤ دچیت.

Vê babetê parve bike Hejmara jêderê: #0262
 X Facebook LinkedIn WhatsApp Telegram Reddit Pinterest Email

Koment (0)

Hêşta tu koment nînin