هەر دەمێ دەست ب ئاڤاکرنا جڤاکەکێ ساخلەم دهێتە کرن، بنیاتێ وێ ژ تەندروستیا دایکێیە. دووگیانی ئێک ژ جوانترین و خۆشترین قۆناغێن ژیانا هەر ژنەکێیە، بەلێ د هەمان دەم دا، قۆناغەکا پڕە ژ گۆهۆڕینێن جەستەیی و هۆڕمۆنی و دەروونی. ل ڤێرێ دێ بەحس ل بابەتەکێ گەلەک گرنگ کەین کو ئەو ژی: ئارامیا دەروونی یا دایکا دووگیانە.

گرنگیا ئارامیا دەروونی بۆ دایکا دووگیان

گەلەک جار جڤاک ب تنێ گرنگیێ ددەتە تەندروستیا جەستەیی یا دایکا دووگیان یان ژی خۆشیا ئەڤی هەستی، بەلێ ژبیر دکەن کو تەندروستیا دەروونی بەشەکێ هەرە گرنگە ژ ساخلەمیا دایکەکا دووگیان و زارۆکێ وێ، ژ بەر کو بارێ دەروونی یێ وێ کاریگەرییا هەی ل سەر:

1. زارۆکی: ژ بەر کو بارێ دەروونی یێ دایکێ ڕاستەوخۆ کاریگەریێ ل سەر زارۆکێ د زکێ وێ دا دکەت. ترس و دلگرانی و خەم، یان ژی سترێسا بەردەوام دەبیتە ئەگەرێ بلندبوونا هۆڕمۆنێن سترێسێ کو ئەڤە ژی کاریگەریێ ل سەر لێدانا دلێ زارۆکی و گەشەیا وی دکەت، و چێدبیت پشتی ژدایکبوونێ ئەڤی زارۆکی ئاریشەیێن کێمیا کێشێ یان ژی کێمبوونا لێدانێن دلی یان زێدەبوونا نەئاسایی یا لێدانێن دلی هەبیت.
2. کێمبوون یان زێدەبوونا ئاریشەیێن ژدایکبوونێ: ئەو دایکا ژ لایێ دەروونی ڤە ئارام بیت، قۆناغا دووگیانی و بوونا زارۆکی گەلەک ب ساناهیتر و ب کێمترین ئاریشە دەرباز دکەت، و بەروڤاژی وێ ئەگەر دایکا دووگیان ژ لایێ دەروونی ڤە یا ئارام نەبیت، پرۆسێسا ژدایکبوونێ ب زەحمەتتر دبیت بۆ وێ.
3. کاریگەری ل سەر گەشەیا مێشکێ زارۆکی و سیستەمێ دەماری: زارۆکێن ژ دایکێن پڕ ژ فشار ژ دایک دەبن، ئەگەرێ پتر یێ هەی کو د پاشەڕۆژێ دا ببنە کەسێن زوو تووڕە و نەئارام، یان تێکچوونا کێمبوونا تەرکیزێ (ADHD) دگەل دا هەبیت.
4. تەندروستیا گشتی يا زارۆکی: ژ بەر کو زارۆکێ د زکێ دایکێ دا، نە ب تنێ خوارنا دایکێ دخۆت، بەلکو خەم و ئارامیا دایکا خۆ ژی ب هەمان شێوە ژ وێ وەردگریت.

ئەرکێ جڤاکی، خێزان، و هەڤژینی بەرامبەر دایکا دووگیان

گەلەک جاران هەست دکەین کو ئارامیا دەروونی ئەرکەکە ب تنێ ل سەر ملێن ژنێ، بەلێ ئەڤە تێگەهشتنەکا شاشە؛ ژ بەر کو دایکا دووگیان ژ لایێ هۆڕمۆنی ڤە د قۆناغەکا هەستیار دا یە و وێ پێدڤی ب ژینگەهەکا ئارام و پڕ ژ تێگەهشتنێ هەیە.

یا پێدڤییە هەڤژینێ وێ بزانیت کو ئەو د ڤی دەمی دا ڕۆلێ سەرەکی دگێڕیت؛ پشتەڤانیا بەردەوام، گۆهداریکرن بێی تاوانبارکرنا وێ، کێمکرنا ئاریشەیێن ڕۆژانە، و دابینکرنا پێدڤییێن وێ دەبنە مەزنترین دیاری بۆ ساخلەمیا زارۆکی و دایکێ ب خۆ ژی.

هەروەسا ب گشتی خێزانێ و جڤاکی ژی ڕۆل د ڤی بابەتی دا هەیە؛ بۆ نمونه‌:

• پێدڤییە ژینگەهەکا ئارام و دوور ژ کێشەیان بۆ دابین بکەن.
• هاریکار بن د کێمکرنا ئەرکێن مالێ دا و بارێ جەستەیی ل سەر سڤک بکەن.
• ب تێگەهشتن ڤە ڕەفتارێ دگەل گۆهۆڕینێن میزاجی و دەروونی یێن وێ بکەن.
• ژن ب خۆ ژی خۆ دوور بێخیت ژ چێرۆک و گۆتگۆتکێن نەخۆش و ب ترس یێن ل سەر پرۆسێسا ژدایکبوونێ دهێنە گۆتن.