Kurd Diaspora
تو یێ د جیهانەکێ دا و تە دڤێت ل دویڤ دلێ خۆ بژی، بەلێ ئاژاوەكا دژوارا ڤەشارتی یا هەی، كو تە دزڤرینیت دا کو بچی د ڕێکا وان یا دیارکری دا. ئەڤە نهێنیا وێ "زڤروکێ" یە یا كو ئەم هەمی دناڤدا، زڤڕوکا کومەلگەهێ یا کو ژ دایکبوونێ هەتا دوماهیا ژیانێ، هەمی پشکێن ژیانا مە ب ڤالاهیێن جێگر و بێ راوەستان پڕ دکەت. لجهێ ئەم وان ڤالاهیێا پر بکەین و لدیف حەزا خو ژیانێ بژین ئەو ڤالاهییە دداناینە و پێتڤییە ئەم لدیف وێ بەرسڤێ بژین، داکو دیربیت ژ رەخنە و ئاخفتن و کونترولکرنا هەستان.
ده‌سپێكا ژیانێ د زڤروکێ دا: ژ زارۆکینیێ هەتا پاشەڕۆژێ
ئەڤ گەشتە یان زڤرۆکا کۆمەڵگەیی نە یا ئاڤاکرییە لسەر بنەمایێن هزر و دلخۆشییا تاکە کەسی، و یا دانایە لسەر بنەمایێ نەریتێن جێگیر. و چاڤدێریا وێ ژلایێ دەوروبەرا نەیا نەرمە بەلێ یا توندە. هەر ژ دەمێ کو تشتەکێ نوی دهێتە د جیهانێ، ئاژاوەكا پرسیاران دەست پێ دکەت:
گۆتنێن دەوروبەران دەست پێ دکەن: «کەنگی دێ دەست ب خاندنێ کەت؟»، «کەنگی دێ خاندنێ بدوماهیک ئینیت؟»، «کەنگی دێ ژیانا هەڤژینیێ بجهئینیت؟»
،«کەنگی دێ شەهیانێ کەن؟».
پشتی وێ چەندێ، هەکە زارۆکەک هەبیت، پرسیارێن نوی دهێن: «ئەرێ کچە؟»چونکی دناڤ زڤروکا کومەلگەهێ یا پێتڤیە زاروکێ ئێکێ(نەخری) کور بیت، بەلێ ئەگەر کچ بیت دڤێت هەر زیکا کورەکی بینیت دا مال بخودان بکەڤیت لدیف هزرێ ب زڤرۆکا کومەلگەهێ.
و پاشی مەزنبوون: «کەنگی دێ چیتە قوتابخانەیێ؟»، «کەنگی دێ قوناغا شەشێ تمام کەت؟»، «کەنگی دێ چیتە زانکۆیێ؟»، «کەنگی دێ دەرچیت و کاری کەت؟»، و پشتی کارێ، خێزان و هەڤژینی! و هوسا دوبارە د زڤریت.
رەنگە هەر ئێک ژ مە د دەوروبەرێ خۆ دا دیتبیت کو هەتا هەکە مرۆڤ سەرکەفتنێن مەزن ژی ب دەستڤە بینیت، هێشتا چاڤدێرێن دەوروبەر د مژوویلن ب دیارکرنا خالێن لاواز و ڤەدیتنا رێیا "ئاسایی".
سەپاندنا نەریتا. د پەروەردەکرنێدا: چاڤدێریا دایک و بابان
ئەڤ فشاره بتنێ ل سەر زارۆکان نینە، بەلکو لسەر شێوازێ پەروەردەکرنێ ژی ب دژوارترین شێواز یا جێگیر دبیت. کۆمەڵگەهێ دڤێت هەمی دایک و باب ب هەمان رێبازا کەڤنار بژین و بچنە پێش، وەک:
- دڤێت زارۆک ل سەر شێوازێ کەڤنار بهێتە خودانکرن، وەک گرێدانا زاروکی(قوماتکرن) و نڤاندن د ناڤ “ڵاندکێ" و دەمێ نڤاندن و سەرشیشتن و شیردان هەمی دڤێت ب توندی لدیف بچن.
- هندەک نەریتێن نڤشێ کەڤنار وەکی یاسایێن نەگوهۆڕە؛ بۆ نموونە، تێبینیێن خێزانی یێن وەک: «نەبێژە زەڵامی زارۆکان بهەلگرە» یان «رێکێ نەدە هەڤژینێ خۆ کارێن مالێ بکەت».
- ئەڤ نەریتە هەر تشتەکێ نوی یان داهێنەرانە د پەروەردێ دا رەت دکەن، ئەگەر ئاخفتنا نوژدار و زانا و ڤەکولینان ژی بیت، پاشەڕۆژا زارۆکان دکەنە قوربانییا وێ چەندێ کو "جیران و خزم و خەسی بێژن ئەم ب برێکا درست خودان دکەین".
ئەنجامێ دەرکەتن یان دیف نەچوونا زڤرۆکا کومەلگەهێ، ئەگەر کەسەک بێژیت: "ئەز دێ رێکا خۆ گوهورم و ژ ڤێ زڤروکێ دەردکەڤم"، چ ڕووددەت؟
دەستپێدکەت ب هەبوونا ڕەخنەیێن توند، کێمکرن ب هێجەتا نەزانینێ و نەبوونا شارەزایێ، و "فشارا دەروونی (الابتزاز العاطفي)" دەستپێدکەن. کەسێن نزیک و خزم و کەسێن مەزن، ب شێوازەکێ نەرم بەلێ دل ئێش، تە دزڤریننە ناڤ ڕێیا گشتی، و هەستێ ڤان دەیبابا د هەژینن و وان دوو دل دکەن کو ئەوا ئەو بو زارۆکی دکەن ما یا درستە؟ .
«تە چەوا قوماتنەکریە؟ دێ ژخەو رابیت و ژ دەست و پێت خو ترسیت وەختێ دلڤن»
«تە چەوا نەکریە دلانکێدا؟ نەشێت بخو باش بنڤیت»
«تە چەوا شیرێ دی نە دایێ؟ نوکە یێ برسیە ب شیرێ تە تێر نابیت»
«تە چەوا سەرێ وی نە شیشتیە؟ پا مە رۆژا ئێکێ سەرێ وان د شیشت»
ئەڤ پەیڤە وەکی دەنگڤەدانەکا نەدیارە، ئاژاوەکە د سەرێ واندا، کو دەیبابا دوەستینن و هەستێن وان لاواز دکەن و ل ئێکەم جارا زارۆک دکەتە گری ئەوژی هەر هەمان هزر دکەن، کو راستە ژبەر وان ئەگەرا دکەتە گری و لڤێرێ ئەو هزرا وان دگوت دێ لدیف چین و ئەو زانست و پەیڤێن نوژدارا ژبیردکەن و بتنێ لدیف هەستێن خو دچن و ئەوژی دچنە دناڤ وان دیوارێن ب "شەرمێ، ترسا ژ لۆمەکرنێ، و چاڤێن نەرازی" هاتینە چێکرن.
Koment (2)
ده‌ست خوش راستی كاره‌كێ گه‌له‌ك سه‌ركه‌فتیانه و خودان شیانه هه‌را به‌رده‌وام بی كچا زیره‌ك
من ژى زاروكه ك هه بى ئيكى گوت هوسا شئيرى بدى هوسا ليك بده ئه م دى سه رى وى چيكين