وەرزش، و جوڕ و کاریگەریێن وێ

وەرزش پێکدئێت ژ كومه‌له‌كا یاریان، كو ب کۆمەڵ دهێته‌ كرن یان جووت یان تاک. هنده‌ك وەرزش دكه‌نه‌ كارێ خو و هنده‌ك بۆ جوانی و ڕێکیا لەش و تەندروستیێ دكه‌ن، و هنده‌ك ژى بۆ وه‌خت ب سه‌ربرنێ دكه‌ن. ب سەدەها وەرزش ل جیهانێدا هەنه‌، كو هەر ژ وەرزشا تاکە کەسی تا دگه‌هته‌ ئەو وەرزشێن كو زێدەتر ژ سەد کەس به‌شداريێ تێدا دكه‌ن ب شێوەی هەڵبژاردە و کۆمەڵ یان پێشبڕکێ. ژ ناڤدارترين ئەوان یاریان ته‌پا پێ، ته‌پا باسكێ، مه‌له‌ڤانى، کاراتێ، زۆرانبازی و تێنس و ڕەکبی و ھۆکی و پێشبركيا ئۆتۆمبێڵ و پاسکیل و هه‌سپ سياربوون و باژ و بلندكرنا گرانيا ھتد..

وەرزش ب گشتی بهندێ دهێته‌ نياسين كو چەندین لڤينێن فیزیایی تێدا دهێنه‌ ئه‌نجامدان. هه‌مى وه‌رزش ب چەندین یاسا و ڕێنمایان برێڤه‌ دچن ئه‌وژى بۆ ئه‌نجامدانا پێشبڕكيه‌كا دادپەروەرانە. و هەروەسا ڕێ خۆشکەرە بۆ بەشداربویی كو سه‌ربكه‌ڤيت بۆ برنا خەڵاتى.

مێژوو

چەندین شوێنەوار و ئاماژە هەنه‌ بۆ هندێ كو رها چەندین کارێن وەرزشى دڤه‌گه‌ريته‌  پێش (٢٠٠٠ ب.ز) هاتينه‌ ئه‌نجامدان.

1. یاری جیملاستیک وه‌سا دياردبيت كو ئێكبوو ژ یاریێن كه‌ڤنێن ووڵاتێ چینێ. لديف  مۆنۆمێنتا فیرعەونيا ژمارەیەک ژ وەرزشا ژوان (مه‌له‌ڤانى و ماسى گرتن)بوون پاشى ئه‌و ياريه‌  پتر پێشكه‌فتينه‌، کو به‌رى چەندین هەزار ساڵا به‌رى نوكه‌ د میسرا كه‌ڤندا هاتینە ئەنجامدان.

جورێن یاریێن وەرزشی؛

• وەرزشا ب کۆمەڵ وەک یاری ته‌پا پێ.
• یاريا وەرزشی يا ئاڤێ (كو دناڤ ئاڤێدا دهێته‌ كرن) وەک یاريا مه‌له‌ڤانيا
• وەرزش برێكا گيانه‌ورا وەک هه‌سپ سياربوون
• وەرزش برێكا دار و به‌را وەک بلیارد و گۆڵف

ڕاهێنانا وەرزش

یاریکەر یان وه‌رزشڤان بەرى ئه‌نجامدانا ياريا وەرزشی ڕاهێنانان دكه‌ن بۆ دەريخستنا ئاستێ خۆ يان خۆ به‌رهه‌ڤكرن بو ياريێ يانژى هنده‌كجارا هنده‌ك كه‌س  راهێنانان دكه‌ن ژبه‌ر لاوازيا له‌شى يان بو ته‌ندروستia له‌شێ خۆ، و دكتور ژى یاریا مه‌له‌ڤانيا ب باشترین یاری ددانن ژبه‌ركو لڤينا پتريا ئه‌ندامێت له‌شێ مروڤى دڤێ ياريێدا دلڤن.

مفايێن وەرزشێ

وەرزشکرن بمفايه‌ بۆ شيانێن جەستەیی و جوانيا لەشى و تەندروستی اگشتی بۆیە ل سەرانسەری جیھانێ گرنگی ب وەرزشێ دهێته‌دان ل زۆربه‌ى ووڵاتان وەرزش بۆيه‌ سیمبووڵا پێشکەفتنێ و بەره‌فپێشڤه‌چوونا ووڵاتان، یان زۆر جار مرۆڤ وەرزشێ دكه‌ت ژبه‌ر لاوازیا له‌شێ  خۆ چ ب یاری چ ب ئامیرێن وەرزشی

وەرزش و سیاسەت؛

گه‌له‌ك كه‌س دبێژن پەیوەندیا ناڤبه‌ينا سیاسەتێ (ڕامیاری) و وەرزشێ پەیوەندیەکا دوويرە، لێ زۆر جار ئه‌م دبينين وەرزش و یاریا وەرزشی کێشەیا سیاسی دئێخيته‌ نافبه‌ينا ووڵاتان دا، يانژى زوربه‌يا ياريان ژ یاریێن وەرزشی کەسایەتیێن سیاسی یان سەرۆکێن دەوڵەتان ئامادەی ياريا دبن و وەکوو پشته‌ڤانه‌كێ ئاسایی پشته‌ڤانيا هەڵبژاردەیێ ووڵاتێ خو دكه‌ن یان یانا وولاتێ خۆ.

وەرزش و ئابووری

وەرزش ئه‌گه‌ره‌كه‌ بۆ بەرەف پێشبرنا ووڵاتان ژ ڕوویێ ئابوریڤە كو ووڵات مێهڤانداريا پاڵەوانیەتیەکا مه‌زن مهڤانى وەلاتيبى، و مێهڤاندارia پاڵەوانیان ئه‌گه‌ره‌كێ ديه‌ بۆ ناساندنا کەلتوور و ڕەگەزێ وەڵاتيی كو ب وێ چه‌ندى هه‌مى مێدیاکارێن جیهانێ گرینگی ب پاله‌وانى بده‌ن!

گرینگترین یاریێن وەرزشى

• ره گبی
• سپاک ترا
• کریکێت
• هاکی
• ووشو
• گوره پانی
• هه‌سپ سواری
• بالە
• بلیارد
• بۆکسینگ
• بۆڵینگ
• بەیس بۆڵ
• تایکۆندۆ
• باسکە
• ته‌پا دەست
• ته‌پا پێ
• تێنس
• جودۆ
• زۆرانبازی
• سنوکه‌ر
• شمشێربازی
• شەترەنج
• مەلەوانی
• فۆرمولا وەن
• پاسکیل سواری
• کاراتێ
• ڕاوە ماسی
• گۆڵف

ناڤدارتين وولات بو وه‌رزشكرنێ:

• وه‌لاتێ بەڕازیل ب ناڤ و ده‌نگه‌  ب ته‌پا پێی و پێگەیاندنا یاریزانان
• وه‌لاتێ ئەمریکا ژ ئه‌گه‌رێ بوونا خولا nba ته‌پا باسكو بۆيە سيمبولا ئه‌ڤى وه‌لاتى
• وه‌لاتێ چینێ ب یاریا ته‌پا سەرمێزێ بناڤ و ده‌نگه‌
• وه‌لاتێ ڕووسیا لەته‌پا باژ بەھێزترین پاڵەوان هه‌يه‌.