#0314

دژمنێ سەرێ خۆ

Kurd Diaspora Kurd Diaspora 27 Sep 2026 · 4 min read · 101 views
دژمنێ سەرێ خۆ

چیرۆکا زەلامێ هەژار و فەلەکا دنیایێ

دهێتە گۆتن ل باژێرەکی زەلامەکێ هەژار هەبوو و خودان خێزان بوو. ژ بەر هەژاریا خۆ بڕیاردا ل جیهانێ بگەڕێت و فەلەکا دنیایێ ببینیت. ڕۆژەکێ سپێدێ زی ژ مال دەرکەت و ب تنێ بو ڕێڤنگێ ڕێکێ. پشتی چەندەکێ ل سەر ڕێکا خۆ گەهشتە چیایەکێ مەزن کو شکەفتەک لێ بوو. دەما چوویە تێڤە، دیت شێرەکێ پیر یێ تێدا، کارێ وی ئەڤە بوو کو سەرێ خۆ ل دیوارێن شکەفتێ ددا هەتا هندەک چپکێن خوینێ ژ دفنا وی دەردکەفتن، چونکی چارەسەریا وی تنێ ئەڤە بوو.

ڕێڤنگ لێ نێزیک بوو و گۆتێ: «تە خێرە؟»
شێری گۆتێ: «نەخۆشیا من ئەڤەیە و چارەسەری تنێ ئەوا تە ب چاڤێن خۆ دیتی. پا تە خێرە ب تنێ ل ڤی چیایی؟»
گۆتێ: «دێ چم دا فەلەکا دنیایێ ببینم و داخازا مافێن خۆ ژێ بکەم، چونکی ئەز زۆر یێ هەژار حالم.»
شێری گۆتێ: «بابەتێ من ژی دگەل ڤەکە، ئەگەر تە دیت بەلکی چارەسەریەک بۆ من ژی هەبیت.»
گۆتێ: « سەر چاڤان.»

دیدارا حاکم، دار و ماسیێ

زەلامێ هەژار ڕێکا خۆ گرت و کەتە وەغەرێ. پشتی چەندەکێ باژێرەک دیت، خەڵکی زانی کو ئەو بیانیە، ئینا ئیلچیێن حاکمی هاتن، گرتن بەڕەڤ دیدارا حاکمی. حاکمی گۆتێ: «تو کی و بەرەڤ کیڤە چی؟»
زەلامی بابەتێ خۆ بۆ بەحس کر. حاکمی ژی گۆتێ: «بێژە فەلەکا دنیایێ، من چ ئاریشە د حکومڕانیا خۆ دا نینن، بەلێ خەڵک حەش من ناکەن و هەردەم کۆچکا من ڤاڵایە، بەلکی چارەیەک بۆ من ژی هەبیت.» زەلامێ هەژار سۆز دا کو پەیاما وی بگەهینیت.

دووبارە کەتە سەر ڕێڤنگیا خۆ. پشتی چەندەکێ کەتە دەشتەکا وەکی بیابانێ، تەماشە کر د ناڤ وێ بیابانێ دا مێرگەکا خۆش هەیە. نێزیک بوو، تەماشە کر دارەکا گەلەک ب خەمل و مەزن ل وێرێ یە و ل بنێ وێ کانیەکا ئاڤا تەزی دچیت. تیر ئاڤا خۆ ڤەخار. دارێ ژی گۆتێ: «من داخازیەک یا هەی، یا من ژی بگەهینە فەلەکا دنیایێ.»

ژ وێرێ ژی ب ڕێ کەفت و پشتی چەندەکێ دیت دەریایەک کەفتە بەرامبەر وی کو نە بەراهیک و نە دوماهیکا وێ دیار بوو. ماسیەک هاتە بەر لێڤا دەریایی و گۆتێ: «تە خێرە زەلام؟»
زەلامی گۆتێ: «دێ چم دا فەلەکا دنیایێ ببینم و داخازا مافێن خۆ ژێ بکەم چونکی ئەز یێ هەژارم.»
زەلام ل پشت ماسیێ سیار بوو، و ماسیێ گۆتێ: « من ژی ئاریشەیەک یا هەی، داخواز دکەم بگەهینیێ، ب شەڤێ ئەز نەشێم د بنێ دەریایێ دا بمینم چونکی نەهنگێن مەزن دهێن و دێ من خۆن، لەورا ئەز دهێمە سەر ئاڤێ و پشتا من ژ دەرڤە دبینیت، بەلکی چارەیەک بۆ من ژی هەبیت. هەرە، خودێ دگەل تە بیت.»

بەرسڤا فەلەکا دنیایێ

مێرک چوو هەتا چەرخا فەلەکێ دیت و گۆتێ: «ئەز یێ هەژارم و بابەتێ من ئەڤەیە. ل سەر ڕێکێ ژی چوار داخازی ژ من هاتینە کرن.»
فەلەکا دنیایێ گۆتێ: «تە دڤێت تو زەنگین ببێ؟ هەمی چوار بابەت د بەرژەوەندیا تە دا نینن! باش گوهێ خۆ بدە من، تو ئەی زەلامێ هەژار، دێ بیە زەنگینێ ئێکێ ل دەڤەرێ و دێ بیە پاشا، ب مەرجەکی تو وێ بکەی یا ئەز دبیژم.»
زەلامێ هەژار گۆتێ: «گوهێ من ل تە یە، بێژە.»

فەلەکێ گۆتێ:

  1. «یا ئێکێ، بێژە ماسیێ: ل سەری دفنا تە دڕەک (گەوهرەک) یا تێدا، و تە چ کار ب وێ نینە و ب شەڤێ ڕووناهیێ ددەت، گیانەوەر ژی قەستا وێ ڕووناهیێ دکەن، ژ بەر هندێ ماسی دترسیت. وی دڕی بینە دەر، بەس چاڤێن وی کۆرە نەکەی، هۆسا ئەو دڕە زۆر ب بهایە و تو دێ گەلەک پێ زەنگین بی.»
  2. «یا دووێ، بێژە دارێ: ل بن تە هندەک جەرکێن زێڕان هەنە. دارێ چ کار ب وان زێڕان نینە و ئەوان زێڕان ئاستەنگ چێکریە کو دار بەرهەمێ خۆ نەگریت، هۆسا ئەو زێڕ دێ بنە مالێ تە.»
  3. «بابەتێ حاکمی ژی، بێژێ: تو ژنی نە زەلامی!»
  4. «بابەتێ شێری ژی سادەیە؛ بێژێ: بلا مێشکێ مرۆڤەکێ جاهل و نەزان بخۆت، دێ چارەسەر بیت.»

زڤڕینا زەلامی و دەستژێبەردانا دەرفەتان

زەلامێ هەژار پشتی زانینا هەمی بابەتان، زڤڕی بۆ ڕێکا خۆ. هاتە دەڤ ماسیێ کو ل هیڤیا وی بوو، و گۆتێ: «ماسی، بابەت ئەڤەیە: ل سەری دفنا تە دڕەک یا هەی و ب شەڤێ د بنێ دەریایێ دا ڕووناهیێ ددەت، ژ بەر هندێ گیانەوەرێن درندە قەستا تە دکەن و تە پێدڤی پێ نینە.»
ماسیێ گۆتێ: «کەرەم بکە، بینە دەر.»
زەلامێ هەژار گۆتێ: «نەخێر! نەوێرم، دترسم چاڤێن تە کۆرە بکەم! هەما بێهێلە بلا وەسا بیت.»

هاتە دەڤ دارێ و گۆتێ: «دار، ل بن تە هندەک جەرکێن زێڕان هەنە و ناهێلن تو بەرهەمی بدەی.»
دارێ گۆتێ: «خۆش کارە، بینە دەر!»
زەلامی گۆتێ: «نەخێر، ئەز ب تنێ مە و نەشێم هەتا بگەهمە جهێ خۆ، پاشان دێ هەڤال و دەواران ئینم و دەرئێخم.» دار هێلا و چوو.

هاتە دەڤ حاکمی و گۆتێ: «تو ژنکی، نە زەلامی!»
حاکمی گۆتێ: «ڕاستە، تنێ تو دزانی! هەما من مار بکە، تو دێ بیە حاکم و زۆر زەنگین بی.»
زەلامێ هەژار گۆتێ: «نەخێر، هەما بهێلە، ئەز و هەڤژینا خۆ گەلەک حەش ئێکودوو دکەین، بلا بۆ دەمەکێ دی بیت.»


کەتە سەر ڕێڤنگیا خۆ و هاتە دەڤ شێری. بابەت ئێک ل دووڤ ئێکی بۆ شێری گۆتن و گۆتێ: «شێر، چارەسەریا تە ئەڤەیە کو تو مێشکێ مرۆڤەکێ نەزان و جاهل بخۆی!»

شێری تەماشەیی کر و گۆتێ: «ژ تە نەزانتر و جاهلتر کەس ب دەستێن من ناکەڤیت!»

Share this article Reference number: #0314
 X Facebook LinkedIn WhatsApp Telegram Reddit Pinterest Email

comments (0)

No comments yet