ڕووینشتن د بن ڕووناهییەکا سارد دا

نۆژدار عەگید

ڕووینشتن د بن ڕووناهییەکا سارد دا
تیروژکێن ڕۆژێ خۆ ژ پەنجەرا ژوورا من یا چارەسەریێ ڤەدزی؛ من ڕووناهیا ژوورێ هەلکر و ل جهێ خۆ یێ هەمیشەیی ڕوونشتم. باوەرییەکا مەزن ب خۆ هەبوو، چونکی ئەز د چارەسەرکرنا "هەبوونێ" دا گەلەک یێ شارەزا بووم. هەر کەسەکێ دهاتە دەڤ من، ب هیڤی و ئۆمێد ڤە دچوو؛ من پشتبەستن ب ڕەفتارێن خۆ یێن ئارام و پەیڤێن خۆ یێن شەهرەزا دکر.

بەلێ ئەڤڕۆ، ئەز هەست ب تشتەکێ غەریب و جیاواز دکەم. د ناڤ ڤێ ژوورا تژی ژ ڕووناهیا سارد دا، پشتی من پێنگاڤێن وی یێن پڕ ژ باوەری دیتین، من هەست پێ کر کو ئەز دێ کەڤمە د تاقیکرنەکێ دا کو چ جاران د ژیانا خۆ دا تووش نەبوویمێ.

ب کارێزمایەکا سەیر بەرەڤ من دهات؛ نە ترس و نە ژی دوودلی ل دەف دیار بوون. ئەو ل ئارامیێ نەدگەڕیا، بەلکو چاڤێن وی هەڤرکییەکا وەسا هەڵدگرت کو دگۆت: "کەس نەشێت د من بگەهیت". بێی کو ئەز داخوازێ ژێ بکەم، ل بەرامبەر من ڕووینشت. ب چاڤێن خۆ پشکنینەکا بلەز بۆ هەمی ژوورێ کر و ب ساردی ڤە گۆت:
— جوانە.. نۆژدار عەگید! تە هەوڵ دایە جهێ تە یێ سادە بیت، هەر وەک تو دترسی بکەڤی د ناڤ ئاستەنگان دا.

من برۆیا خۆ لێ بلند کر دا مەندەهۆشیا من ژ ڕەفتارێن وی ببینیت، بەلێ من چ نەگۆت. وی دەست ب شلۆڤەکرنێن خۆ کر و گۆت:
— تو مرۆڤەکێ خودان مێشکی، ئەڤە ژ لێکدانا تشتێن تە دیارە. تە باوەری یا هەی کو ئەڤ ڕێکخستنا ل دەوروبەرێن تە، هاریکارییا تە دکەت ل سەر وێ بێ سەروبەریا د ناڤخۆیا تە دا هەی. ئانکو زارۆکینیا تە نە یا جێگیر بوو، مانە ڕاستە؟! Byzantium

چاڤێن من نە لڤین، بەلێ من د ناڤ وێ بێدەنگیێ دا من دەنگێ لێدانا دلێ خۆ دبهیست. مێشکێ من دەست ب پرسیارکرنێ کر: "زارۆکینیا من؟ هەر ژ خولەكا دەستپێکێ شیا من بنیاسیت!". من هەوڵ ددا مەندەهۆشیا خۆ ڤەشێرم، بەلێ بێ‌مفا بوو دەما دیاری ب گرنژین ڤە گۆتی:
— بلا ناخێ تە تووشی دلەراوکێ (قلق) نەبیت، ئەز پێدڤی بهیستنا چیرۆکا تە نینم، ئەز دشێم ژ شێوازێ ڕووینشتنا تە هەمی تشتان بخوینم.

ب ئارامی ڤە من دویڤچوونا زمانێ جەستەیێ وی دکر. من زیرەکییەکا تژی وێرەکی ل دەف وی دیت؛ زیرەکییەک کو دەستێ خۆ دگەهاندە وان جهان یێن پتریا خەلکی نەوێرن بەرێ خۆ بدەنێ. من تێنووسا تێبینیان ڤەکر و ب هێمنی گۆتێ:
— باشە دیار، تو بۆچی ل ڤێرێی؟

دیار گرنژی; گرنژینەکا کورت کو چ کەیف دگەل نەبوو، گۆت:
— پرسیارەکا بێ‌ ڕامانە! ئەگەر ژ ڕاستا تە ڤیابا بزانی کا بۆچی ئەز ل ڤێرێمە، دا ب شێوازەکێ دی پرسیار کەی.
و ب یاریپێکرن ڤە ل سەر زێدە کر:
— دێ بۆ تە کورت کەم نۆژدارێ دەروونی، ئەز تنێ ل ڤێرێ مە دا بزانم ئەرێ زانینا هەوە شیان هەنە تشتەکی بۆ کەسەکێ وەک من بکەن؟

من گۆتێ: — وەک تە؟
— بەلێ.. کەسەکێ هندە زیرەک بیت کو بشێت ڤێ یاریێ دگەل من بکەت.

بۆ دەمەکێ بێدەنگ مام. من دشییا دانوستاندنەکا دژوار دگەل بکەم، بەلێ ئەڤ نەخۆشە نە ژ وی جۆری بوو. من دزانی هەڤرکی دگەل نەخۆشەکێ شەهرەزا ب ڕێکا زیرەکیێ ب سەر ناکەڤیت، بەلکو ب گەهشتن ب "ڕامانێ" چارەسەری دهێت. من ب هێمنی گۆتێ:
— جوانە، دا دەست ب یاریێ بکەین.

ژ نیشکەکێ ڤە دیار برۆیا خۆ بلند کر؛ وی پێشبینیا بەرگیریێ یان هەوڵدان بۆ کۆنترۆلکرنێ دکر، بەلێ پێشبینیا ڕازیبوونەکا وەسا ب ساناهی نەدکر. ل سەر دێمێ وی دیار بوو کو ئەڤە ئێکەم جارە هەست دکەت د ناڤ وێ گەرنتیێ دا نینە یا ئەو هزر دکەت.

د ڕووینشتنێن دویڤ دا، دیار ب هەمی هێزا خۆ هێرش دکرە سەر من و خالێن من یێن لاواز دیار دکرن. بەردەوام ئەز شلوڤە دکرم و هەر لڤینەکا من وەک "ماسکەک" ددیت کو من خۆ ل پشت ڤەشارتییە. من ژی بەرسڤا وی ب پرسیاران ددا؛ پرسیارێن وەسا کو نەچار ببیت دەست ژ هێرشێ بەردەت و خۆ ئاشکەرا بکەت. پرسیارەک کو فێر ببیت بلا زیرەکیا وی کۆنترۆلێ ل سەر وی نەکەت.

د ئێک ژ ڕووینشتنان دا من گۆتێ:
— تو ب بلەزاتیەکا مەزن د کەسێن بەرامبەر خۆ دگەهی، بەلێ تو فشارێ ل خۆ دکەی و نەشێی زیرەکیا وان قەبوول بکەی؟

دیار بێدەنگ ما، پاشان دەست ب هێرشێ کرەڤە و گۆت:
— تو هەوڵ ددەی ژ دەرگەهێ پشتی بهێیە من، تە دڤێت ئەز هەست ب ترسێ بکەم.
تنێ ئەز دگرنژیم بێی چ بەرسڤان بدەم.

د ڕووینشتنەکا دی دا من گۆتێ:
— پێناسەیا تە بۆ زیرەکیێ گەلەک یا هشکە. ئەرێ جارەکێ تە ئەڤ زیرەکییە بکار ئینایە کو خۆ نێزیک بکەی، ل شوینا هندێ کو بەڕەڤانیێ ژ خۆ بکەی؟

دیار چاڤێن خۆ لێکدان و گۆت:
— نێزیکبوون؟ نێزیکبوون لاوازییە! نێزیکبوون ئانکو کەسەک بشێت تە بریندار بکەت.
— ئەرێ ئێک هەیە تو ڕێگریێ لێ دکەی تە بریندار نەکەت؟

وەسا دیار بوو ڕووناهیا ژوورێ گەشتر لێ هات و وێ ڕووناهیا سارد پتر ل سەر جەستەیێ وی دیار دکر. ڤێ جارێ ب چ هێرشان نەهاتە پێش، بەلکو ب توندی بێدەنگی هەلبژارت. پشتی دوو حەفتیان، دیار ژ نیشکەکێ ڤە گۆت:
— تو تنێ من شلوڤە ناکەی، بەلکو تو من ب خۆ نیشا من ددەی، هەر وەک چەوا خودیک وێنێ مرۆڤی نیشا ددەت. تە دڤێت ناخێ من نیشا من بدەی.

من ژی ب هیڤییەکا نوو ڤە بەرسڤ دا:
— چونکی تو ڕووبەڕووی من نابی، بەلکو تو ڕووبەڕووی خۆ ب خۆ دبی.

دیاری ب درێژی بەرێ خۆ دا من؛ تشتەکێ غەریب د دیتنا وی دا هەبوو، تێکەلەک ژ تووڕەبوون، دوودلی و ئارامییەکا ڤەشارتی. گۆت:
— من دڤێت پرسیارەکێ ژ تە بکەم نۆژدار عەگید؛ بۆچی تە هەوڵ نەدا بۆ من دیار بکەی کو تو ژ من زیرەکتری؟

ئەز گرنژیم و من گۆتێ:
— چونکی چارەسەری "یاری" نینە. تو پێدڤی ب چارەسەرکارەکی نینی کو ژ تە زیرەکتر بیت، بەلکو پێدڤی ب کەسەکی یی کو ژ تە نەترسیت.

پشتی ڤێ گۆتنێ، من هەست کر ئەڤە ئێکەم ڕووینشتنە کو من شیای شەقێن بچویک بخەمە د وی دیوارێ ڕەق یێ ل بەر سینگێ من ڕاوەستای، و هندەک تشتان ژ پشت وی دیواری ببینم.

من چرکە دهژمارتن و خۆ باش بەرهەڤ دکر بەری دیار بهێت، چونکی ئەڤ دۆزە بۆ من تاقیکرنەک بوو دا شیانێن خۆ بزانم. هەتا ئەو ڕووینشتن هات یا هەمی تشت گوهارتین. دیار ب شێوازەکێ جیاواز هاتە ژوور؛ چ هەڤرکی دگەل نەبوون. وەسا دیار بوو تشتەکێ گران د ناخێ خۆ دا هەلدگریت.

ب بێدەنگی ڕووینشت؛ من ژی لەز لێ نەکر و ل هیڤیێ مام ئەو بێدەنگیێ بشکێنیت. پشتی چەند خولەکان گۆت:
— من دڤێت پرسیارەکێ بکەم، بەلێ ژ پرسیارا من نەڕەڤە!
— فەرموو.
— بۆچی ئەز هاتیمە چارەسەریێ وەرگرم؟

من د ناخێ خۆ دا گۆت: "هەر وەک ئەڤە پرسیارێ ژ خۆ دکەت نە ژ من". من ب نەرمی گۆتێ:
— تو بەرسڤێ دزانی، بەلێ تو ژ گۆتنا وێ دترسی.
— تو بێژە.
— تو هاتیە ڤێرێ چونکی ئێدی زیرەکیا مێشکێ تە نەشێت تە ڕزگار بکەت.

دیار چاڤێن خۆ نوقاندن و پاشان ڤەکرن و گۆت:
— بەردەوام بە.
— تو هاتی چونکی ب درێژیا ژیێ خۆ، تە لاوازیێن خەلکی ئاشکەرا کرینە و تە ئێک کەس ژی نەدیتیە لاوازیا تە ئاشکەرا بکەت بێی کو تە بشکێنیت.

لەرزینەکا کورت کەفتە سەر لەشێ دیاری؛ دزانی بەرەڤ ڕاستییەکێ دچیت. من ب دەنگەکێ نەرم بەردەوامی دا ئاخفتنێ:
— تو هاتی ل چارەسەریێ بگەڕی، چونکی تو وەستیای ژ وان دیوارێن تە ل دەورێ خۆ ئاڤاکرین. چونکی زیرەکیا تە نەشێت بەرسڤا وێ پرسیارا گرنگ بدەت: "تە چ دڤێت؟".

دیار بێدەنگ ما، بەرەڤ تەسلیمبوونێ دچوو؛ نە ب ڕێکا گریێ، بەلکو ب ڕێکا دانپێدانێ. ب لەرزین ڤە گۆت:
— ئەز نزانم من چ دڤێت.

گرنژینەکا سڤک کەفتە سەر دێمێ من؛ ئەو گرنژینا دیار ل دەستپێکێ حەز ژێ نەدکر، نوکە وەک دەرمانەکێ دڵۆڤان ددیت. من ب باوەری ڤە گۆتێ:
— ژ نوو دێ دەست ب چارەسەریێ کەین.

پشتی ڤێ دانپێدانێ، هەمی تشت د ناخێ دیاری دا هاتن گوهۆڕین. ئێدی هەوڵ نەددا خۆ وەک زیرەکترین نیشان بدەت یان من شلوڤە بکەت. من ددیت یێ ل خۆ دگەڕیێت و وێنێ خۆ یێ دروست د خودیکێ دا دبینیت. ئێدی پرسیارێن دروست دکرن. کەیفا من ب وێ ڕاستگۆییێ دهات.

ب ئارامی بەحسێ زارۆکینیا خۆ و وان سالێن ژدەستدای کر؛ ئەو سالێن بووینە ئەگەر هەست بکەت ئامیرەیە نەک مرۆڤ. ئەم پێکڤە ل سەر وێ ترسێ ئاخفتین یا وی ژ مرۆڤان هەبوویی. من خۆ وەک نۆژدار نیشان نەددا، بەلکو وەک مرۆڤەک ل بەرامبەر مرۆڤەکێ دی.

ل ڕووینشتنا دوماهیێ، دیاری گۆت:
— من هزر دکر ئەز هاتبووم دا دیار بکەم ئەز ژ تە زیرەکترم.
— و نوکە چ هزر دکەی؟
— ئەز نوکە دزانم زیرەکی ب تنێ بەس نینە دا مرۆڤ ناخێ خۆ بنیاسیت.

دیار ڕاوەستا و ب گرنژینەکا سڤک کو بەری نوکە ل دەف وی نەبوو، گۆت:
— ئەز د یاریێ دا ب سەرکەفتم نۆژدار عەگید.
من دەستێ خۆ کرە د ناڤ دەستێ وی دا و گۆتێ:
— ئەڤە نە یاری بوو، بەلکو دەستپێکا گەشتا تەیە.

ڤێ جارێ وی دروست خۆ نیاسی و وەک ناخێ خۆ ژ من دویرکەفت. پشتڕاستم ئەو ئێدی پێدڤی ب هندێ نابیت خۆ ڤەشێریت.